Immediaat Kunstgebit: Direct een Prothese na Extractie
Moeten uw tanden getrokken worden en wilt u niet zonder gebit zitten? Met een immediaat kunstgebit krijgt u direct na de extractie een prothese geplaatst. Wij leggen het volledige traject uit.
A.M. Dokman, tandprotheticus · Bijgewerkt augustus 2026
Een immediaat kunstgebit wordt dezelfde dag geplaatst als waarop uw tanden getrokken worden, zodat u nooit zonder gebit zit. De prothese wordt vooraf gemaakt en direct na de extractie in uw mond geplaatst — u verlaat de praktijk dus altijd met een volledig gebit. Hoe ziet u eruit zonder tanden? Kunt u nog normaal praten en eten? Met een immediaat kunstgebit hoeft u zich daar geen zorgen over te maken.
U leest hier wat een immediaat kunstgebit precies is, hoe het behandeltraject verloopt, wat u kunt verwachten en wat de kosten en vergoedingen zijn. Zo weet u precies waar u aan toe bent en kunt u met vertrouwen de stap naar een volledig kunstgebit maken.
Wat is een immediaat kunstgebit?
Een immediaat kunstgebit, ook wel noodprothese genoemd, is een tijdelijke gebitsprothese die direct na het trekken (extraheren) van uw tanden en kiezen in uw mond wordt geplaatst. Het woord "immediaat" betekent "onmiddellijk" -- u krijgt het kunstgebit op dezelfde dag als de extractie. Hierdoor bent u op geen enkel moment zonder tanden. Meer over alle tanden trekken plaatselijke verdoving en over wat er komt kijken bij een kunstgebit in 1 dag leest u in onze aparte artikelen.
Het grote verschil met een regulier kunstgebit is het moment van plaatsing. Bij een gewoon kunstgebit wordt eerst gewacht tot de kaak voldoende genezen is na de extracties. Het kaakbot slinkt de eerste 3 tot 6 maanden het sterkst en na 6 tot 12 maanden is de kaak stabiel genoeg voor een definitieve prothese; al die tijd zou u zonder tanden zitten. Een immediaat kunstgebit overbrugt deze genezingsperiode, zodat u normaal kunt functioneren in het dagelijks leven.
Immediaat prothese: wat betekent "immediaat"?
Immediaat betekent onmiddellijk. Een immediaat prothese is dus een prothese die onmiddellijk na het trekken van de tanden wordt geplaatst, in dezelfde zitting. De term zegt niets over de kwaliteit of de vorm van de prothese, alleen over het moment van plaatsen: direct, in plaats van na maanden genezing.
In de praktijk komt u vier woorden tegen voor vrijwel hetzelfde ding. Hieronder staat wat elk woord precies aanduidt:
- Immediaat prothese / immediaatprothese: de vakterm. Benadrukt het moment van plaatsen: direct na de extractie.
- Immediaat kunstgebit: hetzelfde, in gewone taal.
- Noodprothese of noodgebit: benadrukt dat het om een overbrugging gaat en niet om de eindoplossing.
- Tijdelijk kunstgebit of interimprothese: de bredere categorie. Een immediaat prothese is er een vorm van, maar een tijdelijke prothese kan ook later worden gemaakt, bijvoorbeeld terwijl u op implantaten wacht.
Hoort u van uw tandarts of tandprotheticus een van deze termen, vraag dan door op twee punten: wanneer de prothese geplaatst wordt en hoe lang u hem naar verwachting draagt. Dat zijn de twee dingen die praktisch verschil maken.
Wanneer krijgt u een immediaat kunstgebit?
Een immediaat kunstgebit is de juiste keuze wanneer uw resterende tanden en kiezen niet meer te behouden zijn en getrokken moeten worden. Dit kan het geval zijn bij ernstige parodontitis (tandvleesziekte), uitgebreide gaatjes of gebroken elementen die niet meer hersteld kunnen worden.
De belangrijkste reden dat patienten kiezen voor een immediaat kunstgebit is dat zij niet zonder tanden willen zijn. Dat is heel begrijpelijk: uw gebit bepaalt voor een groot deel hoe u eruitziet, hoe u praat en hoe u eet. Met een immediaat kunstgebit hoeft u zich daar geen zorgen over te maken. U loopt dezelfde dag de praktijk uit met een volledig gebit.
Het behandeltraject: stap voor stap
Het traject voor een immediaat kunstgebit bestaat uit een aantal duidelijke stappen. Wij begeleiden u door het hele proces, in samenwerking met uw tandarts of kaakchirurg.
Intake en beoordeling
Tijdens het eerste bezoek bekijken wij uw mondsituatie en bespreken wij uw wensen. Wij beoordelen welke tanden en kiezen nog aanwezig zijn en stemmen het plan af met uw tandarts of kaakchirurg die de extracties zal uitvoeren.
Afdrukken en voorbereiding
Voor de extractie maakt de tandprotheticus nauwkeurige afdrukken van uw kaak. Op basis van deze afdrukken vervaardigen wij het immediaat kunstgebit in ons eigen laboratorium. Het kunstgebit wordt gemaakt terwijl uw tanden nog in de mond zitten, zodat het direct na de extractie geplaatst kan worden.
Extractie door tandarts of kaakchirurg
Op de afgesproken dag verwijdert uw tandarts of kaakchirurg de resterende tanden en kiezen. Dit gebeurt onder plaatselijke verdoving, zodat u er zo min mogelijk van merkt.
Direct plaatsing van het kunstgebit
Direct na de extractie plaatst de tandprotheticus het voorbereide immediaat kunstgebit in uw mond. U verlaat de praktijk dezelfde dag met een volledig gebit. Het kunstgebit beschermt bovendien de extractiewonden en helpt bij de genezing.
Controles en aanpassingen
In de weken na de plaatsing komt u terug voor controles. Het tandvlees geneest en de kaak verandert geleidelijk van vorm. Wij passen het kunstgebit aan waar nodig, zodat het zo goed mogelijk blijft zitten. Eventueel wordt het kunstgebit opnieuw gevoerd (rebasen) om de pasvorm te herstellen.
Definitief kunstgebit na genezing
Het kaakbot slinkt de eerste 3 tot 6 maanden het sterkst; na 6 tot 12 maanden is uw kaak stabiel genoeg. Op dat moment vervaardigen wij een definitief kunstgebit dat precies past op uw definitieve kaakvorm. Dit nieuwe kunstgebit biedt een optimale pasvorm en is gemaakt voor langdurig gebruik.
Belangrijk om te weten
- Het immediaat kunstgebit is tijdelijk: Het is nadrukkelijk een overgangsoplossing. Na de genezingsperiode is een definitief kunstgebit noodzakelijk.
- Uw kaak verandert van vorm: Na het trekken van tanden slinkt het kaakbot en verandert het tandvlees. Hierdoor gaat het immediaat kunstgebit in de loop van de maanden losser zitten. Dat is normaal en verwacht.
- Rebasing en aanpassingen: Tijdens de genezingsperiode zal het kunstgebit waarschijnlijk opnieuw gevoerd (rebasen) moeten worden om het passend te houden. Dit zijn tussentijdse aanpassingen die wij in de praktijk uitvoeren.
- Wenperiode: In de eerste weken na plaatsing kunt u last hebben van drukplekken, een veranderd kauwgevoel of lichte problemen met spreken. Dit is normaal en verbetert naarmate u went aan de prothese.
Kosten en vergoeding
Vervangt het immediaat kunstgebit alle tanden en kiezen in een kaak, dan is het een volledige prothese. Die wordt vanaf 18 jaar vanuit de basisverzekering voor 75% vergoed; de overige 25% is uw wettelijke eigen bijdrage. Het deel dat de basisverzekering vergoedt, gaat bovendien eerst van uw verplicht eigen risico af (in 2026 € 385 per jaar). Daarnaast ontvangt u een toeslag voor de immediaat-constructie, omdat het kunstgebit voor de extractie vervaardigd moet worden en er extra werk komt kijken bij de aanpassingen na plaatsing.
Blijven er eigen tanden of kiezen staan, dan gaat het om een gedeeltelijke prothese. Die zit voor volwassenen niet in de basisverzekering: u betaalt de kosten zelf, of u krijgt een deel terug uit een aanvullende tandartsverzekering. Kijk in uw polisvoorwaarden wat u vergoed krijgt. Alleen bij bijzondere tandheelkunde, bijvoorbeeld bij een aangeboren afwijking van kaak of gebit of bij een medische aandoening, kan een gedeeltelijke prothese toch uit de basisverzekering worden vergoed; uw zorgverzekeraar moet daar vooraf toestemming voor geven. Voor kinderen tot 18 jaar zit een gedeeltelijke prothese wel gewoon in de basisverzekering.
Houd er rekening mee dat u na de genezingsperiode ook een definitief kunstgebit nodig heeft. Gaat het om een volledige prothese, dan wordt dit definitieve kunstgebit eveneens voor 75% vergoed vanuit de basisverzekering. De exacte kosten zijn afhankelijk van uw persoonlijke situatie en het type prothese.
Wilt u een volledig overzicht van de kosten en vergoedingen? Bekijk onze kostenpagina voor alle tarieven en vergoedingsmogelijkheden, of neem contact met ons op voor een persoonlijke prijsopgave.
Voordelen van een immediaat kunstgebit
- Nooit zonder tanden: U verlaat de praktijk dezelfde dag met een volledig gebit. Op geen enkel moment bent u tandeloos.
- Bescherming van de wonden: Het kunstgebit fungeert als een beschermkap over de extractiewonden, wat de genezing bevordert en het risico op infecties vermindert.
- Spreken en eten: U kunt direct na plaatsing (voorzichtig) eten en normaal spreken. De overgang naar een kunstgebit verloopt hierdoor geleidelijk en natuurlijk.
- Psychologisch voordeel: De wetenschap dat u niet zonder tanden hoeft te zijn, neemt veel angst en onzekerheid weg rondom de behandeling.
- Snellere gewenning: Doordat u direct begint met het dragen van een kunstgebit, went u sneller aan het spreken en eten met een prothese dan wanneer u maanden zonder tanden zou zijn.
Meer informatie en persoonlijk advies
Op onze behandelpagina vindt u meer details over de behandeling immediaat kunstgebit, inclusief praktische informatie over de samenwerking met uw tandarts of kaakchirurg. Wilt u weten wat een immediaat kunstgebit precies kost? Bekijk dan alle kunstgebit kosten per type prothese.
Heeft u vragen of wilt u weten of een immediaat kunstgebit geschikt is voor uw situatie? Neem vrijblijvend contact met ons op. Tijdens een gratis intakegesprek bekijken wij uw mondsituatie, bespreken wij de mogelijkheden en geven wij u eerlijk advies. U heeft geen verwijzing nodig om bij ons langs te komen.
Veelgestelde vragen over het immediaat kunstgebit
Bronnen
- KNMT – Praktijkrichtlijn Volledige Gebitsprothese. Geraadpleegd 2026.
- ONT – Consumenteninformatie Kunstgebit. Geraadpleegd 2026.
- NVGPT – Richtlijn Volledige Gebitsprothese. Geraadpleegd 2026.
- Glossary of Prosthodontic Terms (GPT-9) – Academy of Prosthodontics. Geraadpleegd 2026.
- Journal of Prosthetic Dentistry – Denture types and patient selection. Geraadpleegd 2026.
De informatie op deze pagina is bedoeld als algemene voorlichting en vervangt niet het advies van uw tandprotheticus, tandarts of huisarts. Neem bij klachten altijd contact op met een zorgverlener.
Medisch gecontroleerd: Inhoud op deze website is inhoudelijk gecontroleerd door A.M. Dokman, tandprotheticus (AGB: 93000033). Zie over ons voor alle registraties.
Moeten uw tanden getrokken worden?
Met een immediaat kunstgebit hoeft u geen dag zonder tanden te zitten. Maak een afspraak voor een gratis consult en wij bespreken de mogelijkheden voor uw situatie.