Kunstgebit of Brug: Wat Past het Beste bij U?

Wanneer u een of meerdere tanden verliest, zijn er verschillende manieren om die lege plek te herstellen. De twee meest voorkomende oplossingen zijn een kunstgebit en een brug. Beide hebben als doel om het kauwvermogen, de uitspraak en het uiterlijk te herstellen, maar de manier waarop ze dat doen, verschilt fundamenteel.

Een brug is een vaste constructie die wordt bevestigd op bestaande tanden of implantaten. Een kunstgebit is een uitneembare prothese die op het tandvlees rust. De keuze tussen beide hangt af van uw gebitssituatie, het aantal ontbrekende tanden, uw gezondheid en uw budget.

Lees hieronder meer over de vergelijking tussen een kunstgebit en een brug op alle relevante punten: wanneer welke oplossing mogelijk is, wat de voor- en nadelen zijn, wat het kost en hoe het zit met duurzaamheid en onderhoud. Zo kunt u, samen met uw tandprotheticus of tandarts, de beste keuze maken. Bent u ook benieuwd naar andere alternatieven? Lees dan ons overzicht van alternatieven voor een kunstgebit.

Wat kost een brug bij de tandarts?

Zoekt u vooral naar de prijs van een brug? De kosten hangen af van het aantal te vervangen tanden (elementen) en het gebruikte materiaal. Als vuistregel rekent u op circa € 500 - € 800 per element (indicatie, landelijke richtprijs). Hieronder ziet u wat een brug bij de tandarts ongeveer kost, afhankelijk van het type.

Dit zijn landelijke richtprijzen (indicatie); het bedrag is afhankelijk van de tandarts en uw specifieke situatie. Vraag altijd vooraf een offerte aan. Een brug valt onder de aanvullende tandartsverzekering en niet onder de basisverzekering — controleer daarom uw polisvoorwaarden voor de vergoeding.

Wat kost een brug met 1, 2, 3 of 4 kiezen?

Zoekt u de prijs voor een specifiek aantal ontbrekende kiezen? Houd er dan rekening mee dat het aantal elementen van een brug altijd hoger ligt dan het aantal kiezen dat u mist. Onderstaande tabel vertaalt het aantal te vervangen kiezen of tanden naar het totale aantal elementen en de bijbehorende indicatieprijs.

De bedragen in deze tabel zijn dezelfde landelijke richtprijzen als hierboven: 3 elementen valt onder de driedelige brug, 4 en 5 elementen onder de meerdelige brug (4 elementen of meer). Voor een brug van 6 elementen noemen wij bewust geen bedrag; dat bereik valt buiten onze richtprijzen en is te bevestigen door de praktijk of uw tandarts. Vraag daarom altijd een offerte aan.

Waarom kost een brug voor één kies dan drie elementen? Veel mensen verwachten dat het vervangen van één ontbrekende kies ook één element oplevert. Dat is niet zo. Een conventionele brug steunt op de tanden aan weerszijden van de lege plek: die twee pijlertanden worden beslepen en krijgen elk een kroon. Samen met de kunsttand die de lege plek opvult — het tussendeel — bestaat de brug daardoor uit drie elementen. Voor elke extra ontbrekende kies komt er één tussendeel bij: twee ontbrekende kiezen leveren vier elementen op, drie ontbrekende kiezen vijf. Omdat u per element betaalt (als vuistregel circa € 500 - € 800), ligt de prijs van een brug voor één kies dus hoger dan die van één losse kroon.

Een uitneembare prothese is doorgaans fors voordeliger dan een brug. Let op het verschil in vergoeding: alleen een volledig kunstgebit wordt voor 75% vergoed vanuit de basisverzekering. Vervangt de prothese slechts één of enkele kiezen, dan is het een gedeeltelijke prothese en valt hij voor volwassenen — net als een brug — buiten de basisverzekering. Wilt u de opties naast elkaar zien? Bekijk verderop de kostenvergelijking tussen een brug en een kunstgebit, ons overzicht van wat kost een kunstgebit en de behandelingen die wij bij Dokman aanbieden.

Wat is een brug op tanden?

Een brug tanden — ook wel tandbrug, tandheelkundige brug of vaste brug genoemd — is een vaste constructie die een of meer ontbrekende tanden vervangt door de lege plek letterlijk te “overbruggen”. De kunsttand die de plek opvult (het tussendeel) zit vast aan kronen op de gezonde tanden aan weerszijden. Die steuntanden heten pijlertanden of steunpilaren en worden daarvoor beslepen. Een brug is niet uitneembaar: u reinigt hem in de mond.

Het woord “brug” is in de spreekkamer een verzamelnaam. Mensen bedoelen er een brug op eigen tanden mee, maar soms ook een brug kies achterin de mond, een plakbrug voorin of een brug op implantaten. Die varianten verschillen sterk in prijs, in wat er met uw eigen tanden gebeurt en in wat uw verzekering ervan vergoedt — reden om hieronder eerst de typen uit elkaar te halen voordat u ze met een kunstgebit vergelijkt.

Om een brug te plaatsen, slijpt de tandarts de pijlertanden iets af, zodat er ruimte ontstaat voor de kronen die over de steuntanden worden geplaatst. De kunsttand zit vast aan deze kronen en vormt zo een doorlopend geheel. Het resultaat is een vaste vervanging die u niet zelf kunt verwijderen. U poetst en flost een brug net als uw eigen tanden.

Er bestaan verschillende typen tandbruggen. De meest voorkomende is de conventionele brug, waarbij aan beide zijden een kroon op een pijlertand wordt geplaatst. Daarnaast bestaat de Maryland-brug, ook wel etsbrug of plakbrug genoemd: de kunsttand wordt met metalen of keramische vleugels aan de achterkant van de naburige tanden geplakt (geëtst). Deze variant is minder ingrijpend, maar ook minder sterk. Een derde type is de cantileverbrug, waarbij het tussendeel aan slechts één pijlertand vastzit in plaats van aan twee. Een cantileverbrug komt in beeld wanneer er maar aan één zijde van de lege plek een geschikte pijlertand staat; doordat alle kauwkracht op die ene pijler terechtkomt, is deze variant gevoeliger voor overbelasting. Tot slot is er de implantaatgedragen brug, waarbij de brug op tandheelkundige implantaten wordt bevestigd in plaats van op eigen tanden. Deze variant is het meest duurzaam, maar ook het kostbaarst.

Een brug is vooral geschikt wanneer u een tot drie tanden naast elkaar mist en er aan beide zijden gezonde, stevige tanden aanwezig zijn als steunpilaren. Bij grotere lege plekken of wanneer er onvoldoende steunpilaren zijn, is een brug vaak niet haalbaar en wordt een kunstgebit of implantaatoplossing overwogen.

Wanneer is een brug of kunstgebit mogelijk?

Niet iedereen kan zomaar kiezen tussen een brug en een kunstgebit. De mogelijkheden hangen af van een aantal klinische factoren. Hieronder zetten wij de belangrijkste criteria uiteen.

Wanneer is een brug mogelijk?

• U mist een tot drie tanden naast elkaar
• De tanden aan weerszijden zijn gezond en stevig genoeg als steunpilaren
• Het kaakbot en tandvlees zijn in goede conditie
• U bent bereid de steuntanden te laten beslijpen (bij een conventionele brug)

Wanneer is een kunstgebit de betere optie?

• U mist veel of alle tanden in de boven- of onderkaak
• Er zijn onvoldoende steunpilaren voor een brug
• Het kaakbot is te veel geslonken voor implantaten
• U geeft de voorkeur aan een minder ingrijpende en goedkopere oplossing
• Uw gezondheidssituatie maakt een chirurgische ingreep ongewenst

In sommige gevallen is ook een tussenoplossing mogelijk, zoals een kunstgebit op implantaten. Dit is een uitneembaar kunstgebit dat extra houvast krijgt door implantaten in de kaak. Zo combineert u de betaalbaarheid van een kunstgebit met de stabiliteit van een vaste voorziening.

Brug of implantaat: wat is het verschil?

Mist u één tand of kies en staan de buurtanden er gezond bij, dan is de keuze zelden brug versus kunstgebit maar brug versus implantaat. Het verschil in één zin: een implantaat vervangt de ontbrekende tandwortel en laat de buurtanden ongemoeid, terwijl een brug op die buurtanden leunt en ze daarvoor laat beslijpen.

Dat verschil werkt op twee manieren door. Ten eerste kost een brug u gezond tandweefsel van twee tanden die niets mankeren, en dat is onomkeerbaar; bij vervanging na tien tot vijftien jaar worden diezelfde tanden opnieuw geprepareerd. Ten tweede belast een implantaat het kaakbot op de plek van de ontbrekende tand, waardoor de botafname daar wordt afgeremd. Onder het tussendeel van een brug gebeurt dat niet: daar slinkt het bot geleidelijk, waardoor er na jaren een spleetje onder de brug kan ontstaan.

Toch is een implantaat niet altijd de betere keuze. Een brug is doorgaans goedkoper en sneller klaar, en blijft mogelijk wanneer er te weinig kaakbot is voor een implantaat, wanneer een chirurgische ingreep om gezondheidsredenen ongewenst is, of wanneer u die ingreep simpelweg niet wilt. Staan de buurtanden bovendien al vol kronen of grote vullingen, dan weegt het bezwaar van beslijpen veel minder zwaar — die tanden krijgen dan alsnog de kroon die ze toch nodig hadden.

Let op het laatste punt: geen van beide vaste oplossingen valt onder de basisverzekering. Een volledig uitneembaar kunstgebit wel, voor 75%; daarop betaalt u 25% wettelijke eigen bijdrage en is het verplicht eigen risico van toepassing. Dat maakt het verschil in eigen kosten tussen een vaste en een uitneembare oplossing vaak groter dan mensen vooraf inschatten. Wat implantaten in uw situatie kosten, leest u bij wat kost een implantaat.

Vergelijking: brug vs. kunstgebit

Hieronder vindt u een overzichtelijke vergelijking tussen een brug en een kunstgebit op de belangrijkste punten.

Voordelen en nadelen van beide

Zowel een brug als een kunstgebit heeft specifieke sterke punten en beperkingen. Hieronder zetten wij de belangrijkste voor- en nadelen per oplossing op een rij.

Voordelen van een brug

• Vast in de mond: u hoeft de brug niet uit te nemen, wat een natuurlijk gevoel geeft
• Hoge kauwkracht: bijna vergelijkbaar met uw eigen tanden
• Langere levensduur: gemiddeld 10 tot 15 jaar bij goed onderhoud
• Esthetisch resultaat: keramische bruggen zijn nauwelijks te onderscheiden van eigen tanden
• Geen aanpassingsperiode: u went snel aan een brug

Nadelen van een brug op tanden

Een brug is een beproefde oplossing, maar de nadelen zijn concreet en verdienen een eerlijke afweging voordat u de behandeling laat starten. De belangrijkste bezwaren hebben te maken met de gezonde tanden die als pijler dienen.

• Beslijpen van gezonde tanden: de steuntanden moeten worden verkleind, wat onomkeerbaar is
• Hogere kosten: een brug is aanzienlijk duurder dan een kunstgebit
• Beperkte vergoeding: valt niet onder de basisverzekering
• Niet altijd mogelijk: vereist voldoende gezonde steuntanden
• Cariës onder de kroonrand: op de overgang van kroon naar pijlertand kan zich opnieuw gaatjesvorming ontwikkelen — dit is de meest voorkomende reden dat een brug uiteindelijk faalt
• Kans op een wortelkanaalbehandeling: het beslijpen brengt de zenuw van een gezonde pijlertand dichter bij het oppervlak, waardoor die tand later alsnog een wortelkanaalbehandeling nodig kan hebben
• Lastiger te reinigen: gewoon flossen kan niet onder het tussendeel door — u heeft daarvoor een rager of superfloss nodig, elke dag opnieuw
• Botafname onder het tussendeel: op de plek van de ontbrekende tand wordt geen tandwortel meer belast, waardoor het kaakbot daar geleidelijk slinkt en er na jaren een spleetje onder de brug kan ontstaan
• Opnieuw beslijpen bij vervanging: gaat de brug na 10 tot 15 jaar aan vervanging toe, dan worden de pijlertanden opnieuw geprepareerd — elke ronde kost weer tandweefsel

Voordelen van een kunstgebit

• Altijd mogelijk: ook wanneer u alle tanden mist
• Geen ingreep nodig: er worden geen gezonde tanden beslepen
• Aanzienlijk goedkoper: en bij een volledig kunstgebit grotendeels vergoed door de basisverzekering
• Eenvoudig aan te passen: bij veranderingen in de kaak kan de prothese worden gerebaseerd of vernieuwd
• Geen verwijzing nodig: u kunt direct naar de tandprotheticus

Nadelen van een kunstgebit

• Minder kauwkracht: een kunstgebit biedt circa 20-30% van de kauwkracht van eigen tanden
• Wenperiode: het duurt enkele weken tot maanden voordat u gewend bent
• Kan loszzitten: vooral een kunstgebit in de onderkaak kan soms bewegen tijdens eten of praten
• Dagelijks onderhoud: het kunstgebit moet dagelijks worden uitgenomen en gereinigd
• Kaakbotafname: zonder tandwortels of implantaten slinkt het kaakbot geleidelijk

Kostenvergelijking

De kosten zijn voor veel mensen een belangrijke factor bij de keuze tussen een brug en een kunstgebit. Hieronder geven wij een indicatie van de kosten van een vaste brug en die van een kunstgebit, inclusief de vergoeding vanuit de zorgverzekering.

Qua kosten is een kunstgebit dus aanzienlijk voordeliger, zeker bij een volledig kunstgebit, waarvoor u de vergoeding vanuit de basisverzekering meetelt. Wilt u meer weten over de precieze kosten? Lees dan ons uitgebreide artikel over wat een kunstgebit kost, inclusief een overzicht van alle vergoedingen.

Duurzaamheid en onderhoud

De levensduur en het benodigde onderhoud verschillen aanzienlijk tussen een brug en een kunstgebit. Dit is een belangrijk aspect om mee te wegen bij uw keuze, want het gaat niet alleen om de aanschafkosten, maar ook om de kosten en inspanning op langere termijn.

Duurzaamheid van een brug

Een goed gemaakte brug gaat gemiddeld 10 tot 15 jaar mee, mits u deze goed onderhoudt. Sommige bruggen, vooral implantaatgedragen varianten, kunnen zelfs 20 jaar of langer meegaan. De levensduur hangt sterk af van de gezondheid van de steuntanden, uw mondhygiene en of u regelmatig naar de tandarts gaat voor controles.

Het onderhoud van een brug is vergelijkbaar met dat van uw eigen tanden: tweemaal daags poetsen en dagelijks flossen. Let er wel op dat u de ruimte onder de brug goed schoonhoudt met speciale flossdraad of een interdentaal borsteltje. Voedselresten die zich ophopen onder de brug kunnen leiden tot tandvleesontsteking of caries aan de steuntanden.

Duurzaamheid van een kunstgebit

Een kunstgebit heeft een gemiddelde levensduur van 5 tot 8 jaar. Dit is niet omdat het materiaal slijt, maar omdat uw kaak geleidelijk slinkt nadat de tanden zijn verwijderd. Zonder tandwortels die het kaakbot stimuleren, neemt het botvolume af. Hierdoor past het kunstgebit na verloop van tijd minder goed en is een rebase (opvulling) of een nieuw kunstgebit nodig.

Het dagelijks onderhoud van een kunstgebit bestaat uit het uitnemen en reinigen na elke maaltijd. 's Nachts bewaart u het kunstgebit bij voorkeur droog of in een speciaal reinigingsmiddel. Daarnaast is een jaarlijkse controle bij de tandprotheticus van belang om de pasvorm, slijtage en de conditie van uw tandvlees te beoordelen.

Een tussenoplossing op het gebied van duurzaamheid is een prothese op implantaten. De implantaten stimuleren het kaakbot, waardoor de botafname wordt afgeremd. De prothese zelf moet na verloop van tijd nog steeds worden vervangen, maar de implantaten kunnen bij goed onderhoud een leven lang meegaan. Er kleven ook bezwaren aan; die zetten wij op een rij bij de nadelen implantaten onderkaak.

Rol tandprotheticus vs. tandarts

Bij de keuze tussen een brug en een kunstgebit is het goed om te weten welke zorgverlener welke behandeling uitvoert. De rolverdeling is helder, maar wordt regelmatig door elkaar gehaald.

De tandarts en de brug

Het plaatsen van een brug is een tandheelkundige behandeling die wordt uitgevoerd door de tandarts. Het beslijpen van de steuntanden, het nemen van afdrukken voor de brug en het cementeren van de uiteindelijke brug zijn handelingen die binnen het vakgebied van de tandarts vallen. De brug zelf wordt doorgaans vervaardigd door een tandtechnicus in een tandtechnisch laboratorium.

De tandprotheticus en het kunstgebit

Het vervaardigen en aanpassen van een uitneembaar kunstgebit is het specialisme van de tandprotheticus. De tandprotheticus voert het volledige traject uit: van het eerste consult en de afdrukken tot de beetbepaling, pasprocedures en oplevering. Bij een tandprothetische praktijk met een eigen laboratorium, zoals Tandprotheticuspraktijk Dokman, vindt ook de vervaardiging in huis plaats.

Een belangrijk voordeel van de tandprotheticus is de directe toegankelijkheid. U heeft geen verwijzing van uw tandarts nodig en kunt rechtstreeks een afspraak maken. Bovendien valt een volledig kunstgebit onder de basisverzekering, met 25% wettelijke eigen bijdrage. Lees meer over het volledig kunstgebit als behandeling bij Dokman.

Samenwerking bij gecombineerde trajecten

In de praktijk werken tandartsen en tandprothetici vaak samen. Wanneer u bijvoorbeeld kiest voor een klikgebit op implantaten, plaatst de tandarts of kaakchirurg de implantaten, waarna de tandprotheticus de prothese vervaardigt die op de implantaten klikt. Bij onze praktijk onderhouden wij nauwe contacten met tandartsen en kaakchirurgen in de regio, zodat uw behandeltraject soepel verloopt.

Weet u niet zeker welke oplossing bij uw situatie past? Maak een afspraak voor een gratis en vrijblijvend consult bij Dokman. Wij beoordelen uw mondsituatie, bespreken alle opties en adviseren u over de beste aanpak. Indien een brug de betere keuze is, verwijzen wij u graag door naar een geschikte tandarts.

Veelgestelde vragen

Gerelateerde artikelen