Digitaal kunstgebit: hoe de 3D-scan en gebitsscan werken

Steeds meer mensen zoeken naar een digitale gebitsprothese: een kunstgebit dat vervaardigd wordt met behulp van de allernieuwste digitale technologie. En dat is niet verwonderlijk. Een digitaal kunstgebit biedt een nauwkeurigere pasvorm, een prettiger traject en een resultaat dat moeilijk van echt te onderscheiden is. Wilt u weten hoe de behandeling bij ons verloopt? Dan kunt u bij Dokman een 3D kunstgebit laten maken.

Bij Tandprotheticuspraktijk Dokman in Sleeuwijk maken wij al volop gebruik van 3D-scanners en 3D-printers. Wij behoren daarmee tot de voorlopers in de regio. Wij lichten toe wat een digitaal kunstgebit precies is, hoe het proces werkt en wat de voordelen zijn ten opzichte van de traditionele werkwijze.

Wat is een digitaal kunstgebit?

Een digitaal kunstgebit is een gebitsprothese die wordt vervaardigd met behulp van digitale technologie in plaats van de traditionele handmatige methodes. Waar vroeger afdrukken werden gemaakt met een pastagevulde lepel in uw mond, wordt nu een uiterst nauwkeurige 3D-scan gemaakt van uw kaak en mondholte.

Op basis van deze digitale scan ontwerpt de tandprotheticus het kunstgebit op de computer met behulp van CAD-software (Computer-Aided Design). Elk detail, van de positie van de tanden tot de beet en het tandvlees, wordt digitaal ontworpen en geoptimaliseerd. Vervolgens wordt het kunstgebit geproduceerd via 3D-printing of CNC-frezen (CAM: Computer-Aided Manufacturing). Het resultaat? Een kunstgebit dat met ongekende precisie is vervaardigd en perfect aansluit op uw unieke mondanatomie.

Wat is een gebitsscan?

Een gebitsscan is een digitale opname van uw kaak, tandvlees en eventuele resterende tanden, gemaakt met een intraorale 3D-scanner. Het apparaat projecteert licht op het mondoppervlak en voegt duizenden opnames samen tot een driedimensionaal model. De gebitsscan vervangt de traditionele afdruk met pasta en duurt drie tot vijf minuten.

Het model uit de gebitsscan vormt de basis voor het volledige digitale traject: het ontwerp van uw prothese, de controle van de beet en de computergestuurde productie. Omdat het bestand digitaal bewaard blijft, kan het bij een volgende prothese of bij breuk opnieuw worden gebruikt.

Hoe werkt het? Het digitale proces in 3 stappen

Het traject voor een digitaal kunstgebit is niet alleen nauwkeuriger, maar ook aangenamer dan de traditionele werkwijze. Hieronder beschrijven wij de drie belangrijkste stappen.

Digitaal vs. traditioneel: de voordelen op een rij

Wat maakt een digitaal kunstgebit nu eigenlijk beter dan een traditioneel vervaardigd exemplaar? Hieronder zetten wij de belangrijkste verschillen naast elkaar.

De 5 grootste voordelen van een digitaal kunstgebit

1. Precisere pasvorm

Een 3D-scan is vele malen nauwkeuriger dan een traditionele afdruk. Bij de conventionele methode kan het afdrukmateriaal krimpen of vervormen, waardoor kleine onnauwkeurigheden ontstaan. Een digitale scan kent dit probleem niet. Het resultaat is een kunstgebit dat als gegoten zit, beter vastzuigt en minder kans geeft op drukplekken.

2. Geen onaangename afdrukken

Veel patienten ervaren de traditionele gebitsafdruk als onprettig. De afdruklepel gevuld met pasta kan een kokhalsreflex, een onaangename smaak of gevoelens van benauwdheid veroorzaken. Bij een 3D-scan is dit helemaal niet aan de orde. Een klein cameratje glijdt comfortabel door uw mond en de scan is binnen enkele minuten klaar.

3. Sneller traject mogelijk

Omdat het ontwerp digitaal plaatsvindt en het productieproces grotendeels geautomatiseerd is, kan het traject voor een digitaal kunstgebit in sommige gevallen korter zijn dan bij de traditionele werkwijze. Er zijn minder tussenstappen en minder kans op fouten die tot vertraging leiden.

4. Exact reproduceerbaar

Dit is misschien wel het meest onderschatte voordeel. Uw digitale ontwerp wordt veilig opgeslagen. Raakt u uw kunstgebit kwijt, of breekt het onherstelbaar? Dan kunnen wij het exact reproduceren op basis van het opgeslagen digitale bestand. U hoeft niet opnieuw het hele traject te doorlopen. Dat scheelt tijd, geld en ongemak.

5. Comfortabeler dankzij nauwkeurigheid

Een betere pasvorm betekent meer comfort in het dagelijks gebruik. Het kunstgebit zit stabieler, geeft minder irritatie aan het tandvlees en voelt natuurlijker aan bij het eten en spreken. Veel patienten merken een duidelijk verschil in draagcomfort ten opzichte van een traditioneel vervaardigd kunstgebit.

Materialen en productiemethoden

Digitale protheses worden gefreesd uit een massief blok hoogwaardig PMMA (polymethylmethacrylaat) of geprint met medische 3D-printtechnologie. Gefreesd PMMA is sterker en kleurvaster dan handmatig verwerkt acrylaat, omdat het onder hoge druk en temperatuur geperst is voordat het gefreesd wordt. De tanden worden individueel geselecteerd of uit dezelfde blokken gefreesd voor een natuurlijke, esthetische uitstraling.

Welke productiemethode wordt gekozen, hangt af van het type prothese en de situatie in uw mond. Bij het 3D-printen bouwt de printer de prothese laag voor laag op uit kunsthars; bij frezen wordt de vorm uit een solide blok gesneden. Beide methoden leveren een dichter en homogener materiaal op dan de klassieke, handmatige verwerking. Lees meer over kunstgebit materialen.

Doorlooptijd: digitaal versus traditioneel

Een traditioneel kunstgebit vereist doorgaans 5 tot 6 afspraken verspreid over 4 tot 6 weken. Bij het digitale proces zijn gemiddeld slechts 3 tot 4 afspraken nodig, vaak binnen 2 tot 3 weken. Doordat het digitale ontwerp snel kan worden aangepast en de productie computergestuurd verloopt, valt de totale doorlooptijd korter uit.

In een apart artikel leest u hoe snel een digitaal kunstgebit klaar kan zijn. Meer weten over het volledige traject? Lees ons artikel over een kunstgebit laten maken.

Voor wie is een digitaal kunstgebit geschikt?

Een digitaal kunstgebit is geschikt voor vrijwel iedereen die een gebitsprothese nodig heeft. Of het nu gaat om een volledig kunstgebit, een gedeeltelijke prothese of een klikgebit op implantaten: de digitale werkwijze kan in de meeste situaties worden toegepast.

De digitale aanpak is bij uitstek geschikt voor patienten die moeite hebben met de traditionele afdrukmethode. Heeft u last van een sterke kokhalsreflex? Dan is een 3D-scan een uitkomst. De scan is snel, comfortabel en er komt geen afdrukmateriaal aan te pas. Ook patienten met een kleinere mond of angst voor de afdrukprocedure profiteren enorm van deze methode.

Daarnaast is de digitale werkwijze ideaal voor patienten die een bestaand kunstgebit willen laten vervangen. Met de 3D-scan kunnen wij nauwkeurig in kaart brengen wat er verbeterd kan worden ten opzichte van uw huidige prothese, en dit direct verwerken in het nieuwe ontwerp.

Kosten en vergoeding

Een veelgestelde vraag is of een digitaal kunstgebit duurder is dan een traditioneel kunstgebit. Het goede nieuws: een digitaal kunstgebit valt onder dezelfde vergoeding als een traditioneel kunstgebit. De productiemethode maakt voor uw vergoeding geen verschil; het type prothese wel. Bent u 18 jaar of ouder, dan vergoedt de basisverzekering 75% van de kosten van een uitneembare volledige prothese voor de bovenkaak en/of de onderkaak, ongeacht of deze digitaal of traditioneel is vervaardigd.

Net als bij een traditioneel kunstgebit betaalt u dan een wettelijke eigen bijdrage van 25%. Het deel dat de basisverzekering vergoedt, gaat daarnaast eerst van uw verplicht eigen risico af (in 2026 € 385 per jaar). Met een aanvullende tandverzekering kunt u de eigen bijdrage vaak geheel of gedeeltelijk vergoed krijgen. Wij zijn gecontracteerd bij vrijwel alle Nederlandse zorgverzekeraars, waardoor u altijd de maximale vergoeding ontvangt en niets hoeft voor te schieten.

Voor een gedeeltelijke prothese geldt deze regeling niet. Een gedeeltelijke prothese vult alleen de gaten op tussen uw eigen tanden en kiezen en zit voor volwassenen niet in de basisverzekering, ook niet wanneer die digitaal wordt vervaardigd. U betaalt de kosten dan zelf, of u krijgt een deel terug uit een aanvullende tandartsverzekering: kijk in uw polisvoorwaarden wat u vergoed krijgt. Alleen bij bijzondere tandheelkunde, bijvoorbeeld bij een aangeboren afwijking van kaak of gebit of bij een medische aandoening, kan een gedeeltelijke prothese toch uit de basisverzekering worden vergoed; daarvoor is vooraf toestemming van uw zorgverzekeraar nodig. Voor kinderen tot 18 jaar zit een gedeeltelijke prothese wel gewoon in de basisverzekering.

Bekijk onze vergoedingenpagina voor een compleet overzicht van alle vergoedingen, of lees meer over de kosten van een kunstgebit.

Gebitsafdruk zonder happen: hoe de digitale scanner traditionele afdrukken vervangt

Een van de grootste drempels voor patienten die een nieuw kunstgebit nodig hebben, is de traditionele gebitsafdruk. U kent het wellicht: een grote afdruklepel gevuld met siliconenpasta die in uw mond wordt geplaatst. U moet daar vervolgens enkele minuten op happen terwijl het materiaal uithardt. Veel mensen ervaren dit als bijzonder onprettig: de smaak, het gevoel van benauwdheid en het risico op een kokhalsreflex maken het tot een gevreesd onderdeel van het traject.

Met een digitale mondscanner is dit verleden tijd. Bij een digitale gebitsafdruk hoeft u nergens op te happen. De intraorale scanner is een klein, pen-achtig apparaat dat met gestructureerd licht uw mond in kaart brengt. De tandprotheticus beweegt de scanner rustig langs uw kaak, tandvlees en eventuele resterende tanden. Binnen 3 tot 5 minuten is een compleet en uiterst nauwkeurig 3D-model beschikbaar, zonder dat er pasta, lepels of beten aan te pas komen.

Deze methode is niet alleen comfortabeler, maar ook nauwkeuriger. Bij een traditionele afdruk kan het materiaal krimpen of vervormen tijdens het uitharden, wat leidt tot kleine onnauwkeurigheden in het uiteindelijke kunstgebit. Een digitale scan kent dit probleem niet: het 3D-model is een exacte weergave van uw mondanatomie.

Heeft u angst voor de traditionele afdruk? Dan is een afspraak voor een digitale scan de ideale oplossing. Wij leggen u graag uit hoe het werkt en laten u de scanner zien voordat we beginnen.

Hoe werkt de 3D-scan van het gebit?

Een 3D-scan van het gebit maakt gebruik van gestructureerd licht en een camera om duizenden beelden per seconde vast te leggen. De intraorale scanner projecteert een lichtpatroon op het oppervlak van uw mond. De camera registreert hoe dit patroon vervormt door de contouren van uw kaak, tandvlees en tanden. Software voegt al deze beelden in real-time samen tot een gedetailleerd, driedimensionaal model.

Wat ziet de tandprotheticus op het scherm?

Tijdens de scan verschijnt op het beeldscherm naast de behandelstoel een levensecht 3D-model van uw mond. De tandprotheticus kan hierop inzoomen, draaien en vanuit alle hoeken bekijken. Zo is direct zichtbaar hoe uw kaakwal eruitziet, waar de prothese precies moet aansluiten en hoe de beet verloopt. Eventuele onregelmatigheden, botrichels of slijmvliesknobbels worden direct opgemerkt en meegenomen in het ontwerp.

Voordelen van de 3D-scan ten opzichte van een traditionele afdruk

• Nauwkeuriger: geen krimp of vervorming van afdrukmateriaal. De digitale scan legt uw mond vast tot op 0,1 millimeter nauwkeurig.
• Sneller: een volledige scan duurt 3 tot 5 minuten, terwijl een traditionele afdruk al snel 10 tot 15 minuten in beslag neemt (inclusief uithardtijd).
• Comfortabeler: geen afdrukpasta, geen afdruklepel en geen kokhalsreflex. U hoeft alleen uw mond open te houden.
• Direct resultaat: het 3D-model is meteen beschikbaar op het scherm. U kunt het samen met de tandprotheticus bekijken.
• Eenvoudig te herhalen: als een deel niet goed is gescand, wordt dit in enkele seconden opnieuw gedaan. Bij een traditionele afdruk moet het volledige proces worden herhaald.

Ervaringen met een digitale prothese en een 3D kunstgebit

Patienten die voor het eerst een digitale prothese laten maken, zijn vrijwel altijd positief verrast. Het verschil met de traditionele werkwijze is groot, en de meeste ervaringen draaien om drie kernpunten: het comfort van de scan, de snelheid van het traject en de kwaliteit van het eindresultaat.

Ervaringen met een 3D kunstgebit: wat verandert er wel en niet?

De ervaringen met een 3D kunstgebit gaan bijna allemaal over het traject, niet over het dragen zelf. Wat patienten anders ervaren dan bij de traditionele werkwijze: de scan in plaats van de afdruk, het ontwerp dat u vooraf op het scherm ziet en het kleinere aantal afspraken. Vooral mensen die eerder moesten kokhalzen bij een afdruklepel merken daar direct verschil.

Even belangrijk is wat niet verandert. Ook een digitaal vervaardigd kunstgebit vraagt een wenperiode: spreken en eten voelen de eerste weken onwennig, en er zijn nacontroles nodig om drukplekken weg te nemen. De digitale werkwijze maakt de pasvorm nauwkeuriger, maar neemt het wennen niet weg. En omdat uw kaakbot blijft veranderen, blijft ook een digitale prothese na verloop van tijd een opvulling of vervanging nodig hebben - lees hoe lang hoe lang gaat een kunstgebit mee in de praktijk betekent.

Benieuwd naar uw eigen ervaring met een digitale prothese? Maak een afspraak voor een vrijblijvend gesprek en ontdek wat de digitale werkwijze voor u kan betekenen. Wilt u weten hoe het behandeltraject bij ons verloopt? Bekijk dan onze pagina digitale gebitsprothese laten maken, met de drie stappen en het aantal afspraken.

Veelgestelde vragen over het digitale kunstgebit