0183-302257

Kunstgebit en Droge Mond: Oorzaken en Oplossingen

Een droge mond is een veelvoorkomend probleem bij kunstgebitdragers. Speeksel speelt namelijk een cruciale rol bij het dragen van een prothese. Wat kunt u doen als u last heeft van een droge mond met uw kunstgebit? Wij leggen het uit.

Tandprothetische Praktijk Dokman · Bijgewerkt maart 2026

Veel mensen die een kunstgebit dragen, krijgen vroeg of laat te maken met een droge mond. Dit is meer dan alleen een onprettig gevoel: een droge mond bij een prothese kan leiden tot verminderde houvast, irritaties aan het tandvlees en zelfs infecties. Speeksel is de natuurlijke smeerstof van uw mond en onmisbaar voor het comfortabel dragen van een kunstgebit.

In dit artikel bespreken wij waarom speeksel zo belangrijk is voor prothesedragers, welke oorzaken een droge mond kan hebben en wat u er zelf aan kunt doen. Ook vertellen wij wanneer het verstandig is om een afspraak te maken bij de tandprotheticus en welke oplossingen er zijn als een droge mond blijft aanhouden.

Waarom is speeksel belangrijk voor uw kunstgebit?

Speeksel vervult meerdere essientiele functies in uw mond, vooral wanneer u een kunstgebit draagt. Het is veel meer dan alleen vocht; het is een complexe vloeistof die uw mondgezondheid beschermt en uw prothese op zijn plek houdt.

  • Natuurlijke smeerstof: Speeksel vormt een dunne film tussen uw kunstgebit en het tandvlees. Deze laag voorkomt wrijving en irritatie, waardoor u uw prothese comfortabel kunt dragen zonder drukplekken.
  • Zuigkracht en houvast: De dunne speeksellaag tussen prothese en tandvlees zorgt voor zuigkracht. Zonder voldoende speeksel verliest uw kunstgebit grip en kan het gaan schuiven of loslaten tijdens het eten en praten.
  • Bescherming tegen infecties: Speeksel bevat antistoffen en enzymen die bacterien en schimmels in uw mond onder controle houden. Bij een droge mond valt deze bescherming weg, waardoor u vatbaarder wordt voor schimmelinfecties zoals candida (prothesestomatitis).
  • Hulp bij eten en praten: Speeksel maakt voedsel glad en makkelijker te kauwen en door te slikken. Ook bij het spreken helpt speeksel om uw tong soepel te laten bewegen langs uw prothese.

Oorzaken van een droge mond

Een droge mond (medisch: xerostomie) kan verschillende oorzaken hebben. Vaak is het een combinatie van factoren. Hieronder vindt u de meest voorkomende oorzaken.

1

Medicijngebruik

Dit is verreweg de meest voorkomende oorzaak van een droge mond. Honderden medicijnen hebben een droge mond als bijwerking. Denk aan bloeddrukverlagers, antidepressiva, antihistaminica (hooikoortsmiddelen), plaspillen en pijnstillers. Hoe meer medicijnen u gebruikt, hoe groter de kans op een droge mond.

2

Diabetes

Mensen met diabetes hebben vaak last van een droge mond. Een hoge bloedsuikerspiegel vermindert de speekselproductie en verandert de samenstelling van het speeksel. Bovendien zijn diabetespatienten gevoeliger voor mondinfecties.

3

Bestraling in het hoofd-halsgebied

Bestraling bij kanker in het hoofd-halsgebied kan de speekselklieren beschadigen. Dit leidt vaak tot een sterk verminderde of zelfs volledig afwezige speekselproductie. De droogheid kan tijdelijk of blijvend zijn, afhankelijk van de dosis en het behandelde gebied.

4

Ouderdom

Naarmate u ouder wordt, neemt de speekselproductie geleidelijk af. Dit is een natuurlijk proces, maar het wordt versterkt doordat ouderen vaker medicijnen gebruiken die een droge mond veroorzaken. Het is dan ook niet verwonderlijk dat juist oudere kunstgebitdragers het vaakst met dit probleem te maken krijgen.

5

Syndroom van Sjogren

Het syndroom van Sjogren is een auto-immuunziekte waarbij het afweersysteem de speeksel- en traanklieren aanvalt. Dit leidt tot een chronisch droge mond en droge ogen. De aandoening komt vaker voor bij vrouwen en wordt soms pas laat herkend.

Gevolgen van een droge mond voor uw kunstgebit

Een droge mond heeft directe gevolgen voor het dragen van uw kunstgebit. De problemen die ontstaan gaan verder dan alleen een onprettig gevoel in de mond.

Veelvoorkomende klachten bij een droge mond met prothese

  • Minder houvast: Zonder de speekselfilm tussen prothese en tandvlees verliest uw kunstgebit zuigkracht. Het gebit kan gaan schuiven, kantelen of zelfs loslaten tijdens het eten of praten.
  • Meer irritatie en drukplekken: Bij een droge mond schuurt het kunstgebit direct over het tandvlees zonder beschermende speeksellaag. Dit veroorzaakt sneller drukplekken, roodheid en pijnlijke plekken.
  • Verhoogd infectierisico: De afwezigheid van speeksels beschermende werking maakt uw mond kwetsbaarder voor schimmelinfecties, met name candida. Rode, pijnlijke plekken onder het kunstgebit zijn vaak een teken van zo'n infectie.
  • Moeite met eten en praten: Zonder voldoende speeksel wordt kauwen en slikken moeilijker. Ook het spreken kan lastiger zijn doordat uw tong minder soepel beweegt.
  • Slechte adem: Speeksel spoelt normaal gesproken bacterien weg. Bij een droge mond hopen bacterien zich op, wat kan leiden tot een onaangename adem.

Wat kunt u zelf doen tegen een droge mond?

Gelukkig zijn er verschillende maatregelen die u zelf kunt nemen om de klachten van een droge mond te verminderen. Hieronder vindt u de belangrijkste tips.

Praktische tips bij een droge mond met kunstgebit

  • Drink regelmatig kleine slokjes water: Houd altijd een flesje water bij de hand en neem gedurende de dag regelmatig kleine slokjes. Dit houdt uw mond vochtig en helpt het kunstgebit beter op zijn plaats te blijven. Vermijd grote hoeveelheden in een keer; kleine, frequente slokjes werken het beste.
  • Gebruik speekselvervangers of kunstspeeksel: In de apotheek zijn speciale speekselvervangende sprays en gels verkrijgbaar (zoals Biotene of Saliva Orthana). Deze producten bootsen de werking van speeksel na en bieden verlichting, vooral tijdens het eten en 's nachts.
  • Kauw suikervrije kauwgom: Kauwen stimuleert de speekselproductie op een natuurlijke manier. Kies altijd voor suikervrije kauwgom, bij voorkeur met xylitol. Let wel op: als u een volledig kunstgebit draagt, is kauwgom niet altijd praktisch. In dat geval kunt u suikervrije zuigtabletten proberen.
  • Vermijd alcohol en koffie: Alcohol (ook in mondwater) en cafeinerijke dranken zoals koffie en thee drogen uw mond verder uit. Probeer deze dranken te beperken of te vervangen door water of kruidenthee. Roken verergert de droogheid eveneens.
  • Overleg met uw huisarts over medicatie: Gebruikt u medicijnen die een droge mond als bijwerking hebben? Bespreek dit met uw huisarts. Soms kan er worden overgestapt op een alternatief medicijn met minder bijwerkingen, of kan de dosering worden aangepast. Stop nooit zelf met medicijnen zonder overleg met uw arts.
  • Adem door uw neus: Ademhalen door de mond droogt het mondslijmvlies uit. Probeer bewust door uw neus te ademen, ook 's nachts. Een te droge slaapkamer kunt u verhelpen met een luchtbevochtiger.

Wanneer naar de tandprotheticus?

Heeft u ondanks bovenstaande maatregelen nog steeds problemen met uw kunstgebit door een droge mond? Dan is het verstandig om een afspraak te maken bij de tandprotheticus. Neem vooral contact op wanneer:

  • Uw kunstgebit blijft loszitten ondanks een goede pasvorm
  • U steeds meer kleefpasta nodig heeft om het gebit op zijn plek te houden
  • U regelmatig drukplekken of pijnlijke plekken heeft
  • U rode of witte plekken op uw tandvlees ontdekt (mogelijke schimmelinfectie)
  • U niet meer comfortabel kunt eten of praten met uw prothese

Wij bekijken samen met u wat de beste oplossing is. Soms kan een aanpassing van de prothese, zoals het gladder polijsten van de binnenzijde, al verlichting bieden. In andere gevallen adviseren wij een ander type prothese dat minder afhankelijk is van speeksel voor houvast.

Een klikgebit als oplossing bij een droge mond

Voor prothesedragers met een chronisch droge mond kan een klikgebit een uitstekende oplossing zijn. Een klikgebit klikt vast op implantaten die in uw kaakbot zijn geplaatst. Hierdoor is het kunstgebit niet langer afhankelijk van speeksel en zuigkracht voor het houvast.

De voordelen van een klikgebit bij een droge mond zijn duidelijk: het gebit zit stevig vast op de implantaten, ongeacht de hoeveelheid speeksel in uw mond. U kunt weer onbezorgd eten, praten en lachen zonder dat uw prothese loslaat of verschuift. Bovendien voorkomt een klikgebit overmatig gebruik van kleefpasta.

Bent u benieuwd of een klikgebit geschikt voor u is? Wij bespreken graag de mogelijkheden tijdens een vrijblijvend consult. Lees meer over de kosten van een klikgebit of het verschil tussen een kunstgebit en klikgebit.

Meer informatie

Wilt u meer weten over het onderhoud van uw kunstgebit of over andere veelvoorkomende klachten? Lees dan ook deze artikelen:

Last van een droge mond met uw kunstgebit?

Wij helpen u graag met passend advies en oplossingen. Maak een afspraak bij TPP Dokman in Sleeuwijk voor een controle en persoonlijk advies over het dragen van uw prothese bij een droge mond.

Afspraak maken Bel 0183-302257