Eten met een Kunstgebit

Een nieuw kunstgebit verandert de manier waarop u eet. Dat is logisch: uw mond moet wennen aan een prothese die anders aanvoelt dan uw eigen tanden. Veel mensen maken zich zorgen dat ze nooit meer normaal kunnen eten, maar dat is gelukkig niet het geval. Met geduld, de juiste techniek en een slimme voedselectie eten de meeste kunstgebitdragers na enkele weken weer vrijwel alles. Lees ook de ervaringen van kunstgebitdragers over het wenproces.

Ontdek hoe u de eerste weken het beste kunt doorkomen, welke voedingsmiddelen goed werken met een kunstgebit en welke u beter kunt vermijden. Ook delen wij praktische tips waarmee u het kauwcomfort aanzienlijk verbetert. Wilt u meer weten over het leven met een prothese in het algemeen? Lees dan onze complete kunstgebit-gids.

De eerste weken: rustig opbouwen

De eerste twee weken met een nieuw kunstgebit zijn het meest uitdagend als het gaat om eten. Uw kaakspieren, tong en wangen moeten leren samenwerken met de prothese. Dat vraagt tijd en oefening. Probeer uzelf niet te dwingen om direct alles te eten wat u gewend was.

Begin met zachte voedingsmiddelen die weinig kauwkracht vragen. Denk aan soep, yoghurt, gepureerde groenten, zacht gekookte pasta en vis. Neem kleine hapjes en kauw rustig. Een belangrijke techniek is om aan beide kanten tegelijk te kauwen. Dit voorkomt dat het kunstgebit aan een kant kantelt of loslaat. Verdeel het voedsel gelijkmatig over de linker- en rechterkant van uw mond.

Het kan helpen om in het begin thuis te oefenen met eten, in een ontspannen omgeving zonder tijdsdruk. Na enkele dagen merkt u al dat het steeds natuurlijker gaat. Bouw geleidelijk op naar steviger voedsel naarmate u meer vertrouwen krijgt in uw kunstgebit. Overweeg ook kleefpasta voor meer stabiliteit tijdens de gewenningsperiode.

Zacht eten na tanden trekken: wat kunt u de eerste dagen eten?

De eerste dagen na het trekken van tanden eet u zacht en lauwwarm: soep, yoghurt, pap, aardappelpuree, gepureerde groenten, roerei en zachte vis. Kauw zoveel mogelijk aan de kant waar niet is getrokken, neem kleine hapjes en bouw pas op zodra het tandvlees rustig aanvoelt. Volg altijd de instructies die u na de behandeling heeft meegekregen.

Zacht eten is voedsel dat u met weinig kauwkracht kunt vermalen. Krijgt u direct na het trekken een immediaatprothese, dan ligt die op vers tandvlees en is zachte voeding de eerste week extra belangrijk. Wat er precies rond de extractie gebeurt, leest u op onze pagina over tanden trekken voor een kunstgebit.

• Dag 1 tot 3: vloeibaar tot gepureerd. Soep (niet heet), yoghurt, kwark, vla, pap, gladde smoothies en aardappelpuree.
• Dag 4 tot 7: zacht maar met structuur. Roerei, zachte vis, gestampte groenten, goed gekookte pasta, gehakt in saus en banaan.
• Week 2 en verder: stap voor stap opbouwen naar zacht brood, malse vleessoorten en gekookte groenten in kleine stukjes.
• Nog even niet: harde korsten, noten, chips, pitten en zaadjes, en alles wat scherpe stukjes vormt die in een wond kunnen komen.

Zoekt u concrete maaltijden voor deze periode? Wij zetten zes recepten voor mensen zonder tanden op een rij die volledig binnen dit schema passen.

Wat kunt u wel eten met een kunstgebit?

Het goede nieuws is dat u met een goed passend kunstgebit verrassend veel kunt eten. De meeste voedingsmiddelen zijn geen probleem, zeker als u ze op de juiste manier voorbereidt en eet. Hieronder vindt u voedingsmiddelen die over het algemeen goed werken.

• Zacht brood: Wit brood, zachte broodjes en toast zijn goed te kauwen. Snijd het brood in kleinere stukken voor extra gemak.
• Vis: Vis is zacht, makkelijk te kauwen en voedzaam. Gebakken, gestoomde of gekookte vis is ideaal voor kunstgebitdragers.
• Pasta en rijst: Goed gekookte pasta en rijst zijn eenvoudig te eten en vormen een prima basis voor uw maaltijden.
• Gekookte groenten: Wortels, broccoli, bloemkool, aardappelen en andere groenten zijn na het koken zacht genoeg om comfortabel te kauwen.
• Fruit zonder schil: Banaan, meloen, mango en zacht geschild fruit zijn uitstekende opties. Snijd harder fruit zoals appel en peer in dunne plakjes.
• Mals vlees: Gehakt, stoofvlees, kipfilet en andere malse vleessoorten zijn prima te kauwen. Snijd vlees altijd in kleine stukjes.
• Eieren: Roerei, omelet, gekookte eieren: eieren zijn zacht, voedzaam en ideaal voor kunstgebitdragers.

Wat is lastig met een kunstgebit?

Sommige voedingsmiddelen vragen extra aandacht of kunt u beter vermijden. Dit zijn de meest voorkomende uitdagingen voor kunstgebitdragers.

Chips, snoep en kauwgom met een kunstgebit

Snacks vormen een categorie apart. Ze zijn zelden een probleem voor de maaltijd zelf, maar juist chips, snoep en kauwgom zorgen bij kunstgebitdragers voor de meeste ongemakken: kruimels onder de prothese, kleverige resten op het kunststof en onverwachte drukplekken.

Chips eten met een kunstgebit

Chips eten met een kunstgebit kan, maar vraagt aandacht. Harde, dikke chips en tortillachips breken met een scherpe punt en kunnen onder uw prothese schieten of een drukplek geven op het slijmvlies. Kies dunne, luchtige chips, neem kleine hoeveelheden tegelijk en kauw aan beide kanten in plaats van met de voortanden af te bijten.

Spoel uw kunstgebit na het eten van chips even af of borstel het kort. Zoutkorrels en kruimels blijven makkelijk achter tussen de prothese en het tandvlees en veroorzaken daar irritatie. Voelt u tijdens het eten een scherp stukje onder uw gebit? Neem de prothese dan uit en spoel hem af in plaats van door te kauwen.

Snoep en een kunstgebit

Zacht snoep dat in de mond smelt, zoals chocolade, gaat prima met een kunstgebit. Harde snoepjes vragen te veel kauwkracht en kunnen een prothesetand beschadigen; toffees, karamel en zachte drop plakken aan het kunststof en trekken uw kunstgebit los. Suiker beschadigt de prothese zelf niet, maar bevordert wel bacterie- en schimmelgroei op het kunststof en onder de prothese. Poets uw kunstgebit daarom ook na zoete tussendoortjes; hoe u dat het beste doet, leest u bij kunstgebit reinigen.

Kauwgom voor een kunstgebit

Gewone kauwgom is af te raden voor kunstgebitdragers. Het materiaal hecht zich aan het kunststof en aan de randen van de prothesetanden en trekt bij elke kauwbeweging aan uw gebit. Zeker een bovenprothese die op zuigkracht steunt, komt daardoor los te zitten. Blijft er kauwgom aan het kunststof plakken, verwijder die dan voorzichtig na het weken in koud water en niet met een scherp voorwerp.

Wilt u toch kauwgom gebruiken, kies dan een suikervrije variant die uitdrukkelijk geschikt is voor prothesedragers en kauw rustig en aan beide kanten tegelijk. Kauwt u vooral om uw mond vochtig te houden, dan werken kleine slokjes water of kunstspeeksel beter. Meer daarover leest u bij droge mond bij een kunstgebit.

Ervaringen met eten met een kunstgebit

Eten met een kunstgebit ervaringen lopen sterk uiteen, maar de rode draad is duidelijk: de eerste weken zijn lastig, daarna wordt het snel beter. De meeste dragers wennen binnen een maand aan het kauwgevoel en kunnen dan weer volop genieten van hun maaltijden.

Veel kunstgebitdragers vertellen dat de eerste dagen vooral soep, yoghurt en zachte pasta op het menu staan. Het kauwen voelt onwennig en sommigen ervaren lichte drukplekken. Na ongeveer twee weken durven de meesten weer brood, vlees en groenten te eten. Opvallend is dat bijna iedereen dezelfde tip geeft: snijd alles klein en kauw aan beide kanten tegelijk. Voor die eerste weken zetten wij zes makkelijke recepten voor kunstgebitdragers op een rij.

Sommige dragers hebben aanvankelijk moeite met een droge mond bij het eten, wat het kauwen extra bemoeilijkt. Anderen merken dat hun ondergebit minder stabiel zit dan het bovengebit. In beide gevallen zijn er goede oplossingen beschikbaar. Het helpt om ervaringen van kunstgebitdragers te lezen: het geeft herkenning en praktische tips van lotgenoten.

Het belangrijkste advies uit de praktijk: geef het tijd. Vrijwel iedereen die de eerste moeilijke weken doorkomt, is achteraf blij dat ze hebben doorgezet. Na drie tot vier weken eten de meeste mensen weer bijna alles, zij het soms op een iets aangepaste manier.

Stokbrood eten met een kunstgebit

Stokbrood eten met een kunstgebit kan, maar vraagt een aangepaste aanpak. Snijd het stokbrood in dunne plakjes en kauw aan beide kanten tegelijk. Kies voor zacht stokbrood of week het even in soep of saus.

De harde korst van een klassiek stokbrood is de grootste uitdaging. Bijt nooit met uw voortanden in een heel stokbrood, want dat kantelt uw gebit naar voren. Snijd het in plakjes van maximaal een centimeter dik en breng ze met een vork of uw vingers naar de kiezen. Versgebakken stokbrood met een zachte korst is makkelijker te eten dan oudbakken. U kunt het brood ook kort opwarmen in de oven om het iets zachter te maken. Combineer het met soep, saus of roomboter zodat het brood wat vocht opneemt. Met deze aanpassingen hoeft u stokbrood zeker niet te laten staan.

Overzicht: wat kunt u wel en niet eten met een kunstgebit?

Onderstaande tabel geeft een handig overzicht van voedingsmiddelen die goed te eten zijn met een kunstgebit, producten waar u voorzichtig mee moet zijn en voedsel dat u beter kunt vermijden.

Eten met een frameprothese of plaatprothese

Niet elke prothese eet hetzelfde. Welke aanpassingen u nodig heeft, hangt vooral af van waar uw prothese op steunt: op uw eigen tanden, op het slijmvlies of op implantaten.

Eten met een frameprothese gaat doorgaans het makkelijkst. Uw eigen tanden vangen via de klemmen een groot deel van de kauwkracht op, waardoor u steviger kunt bijten dan met een volledige prothese. Let wel op kleverig en vezelig voedsel: dat blijft achter klemmen en verbindingen zitten. Spoel de prothese na de maaltijd af en poets de dragende tanden extra zorgvuldig. Hoe zo'n prothese is opgebouwd, leest u bij de frameprothese.

Eten met een plaatprothese vraagt meer techniek. Deze prothese steunt volledig op het slijmvlies en kantelt daardoor sneller bij eenzijdig kauwen of bij bijten met de voortanden. Snijd voedsel klein, verdeel het over beide kanten en bouw in de eerste weken rustig op. Blijft de prothese kantelen, dan is dat meestal een pasvormkwestie en geen kwestie van oefenen.

Wanneer gaat het beter?

De meeste mensen merken na 2 tot 4 weken al een groot verschil. Uw kaakspieren worden sterker, uw tong leert het kunstgebit op zijn plek te houden en u ontwikkelt vanzelf de juiste kauwtechniek. Na deze gewenningsperiode eten de meeste kunstgebitdragers weer vrijwel alles, zij het soms op een iets andere manier dan voorheen.

Het is belangrijk om te beseffen dat eten met een kunstgebit nooit precies hetzelfde zal aanvoelen als eten met uw eigen tanden. Maar de meeste mensen geven aan dat ze na de gewenningsperiode weer volop kunnen genieten van hun maaltijden. Sommige voedingsmiddelen vragen wat meer voorbereiding (snijden, koken), maar dat went snel.

Heeft u na vier weken nog steeds grote moeite met eten? Maak dan een afspraak bij ons. Mogelijk zit het kunstgebit niet helemaal goed en is een kleine aanpassing voldoende om het kauwcomfort aanzienlijk te verbeteren.

Klikgebit voor beter kauwvermogen

Blijft eten met uw kunstgebit problematisch, ondanks een goede pasvorm en de juiste kauwtechniek? Dan kan een klikgebit de oplossing zijn. Een klikgebit klikt vast op implantaten in uw kaak, waardoor het veel stabieler zit dan een los kunstgebit. Dit verschil is vooral merkbaar bij het eten.

Met een klikgebit kunt u met aanzienlijk meer kracht kauwen. Voedingsmiddelen die met een gewoon kunstgebit lastig zijn, zoals een broodje met korst, een stuk biefstuk of een appel, worden met een klikgebit veel beter hanteerbaar. Veel van onze patienten geven aan dat ze na het plaatsen van een klikgebit weer net zo onbezorgd kunnen eten als vroeger.

Benieuwd of een klikgebit iets voor u is? Wij adviseren u graag tijdens een vrijblijvend consult. Lees meer op onze pagina over het klikgebit of maak direct een afspraak.

Veelgestelde vragen over eten met een kunstgebit

Meer informatie

Wilt u meer weten over het gebruik van uw kunstgebit? Lees dan ook deze artikelen:

• Handleiding nieuw kunstgebit — Praktische gebruiksinstructies voor uw nieuwe gebitsprothese.
• Klikgebit — Meer stabiliteit en kauwkracht dankzij een klikgebit op implantaten.
• Wennen aan een kunstgebit — Hoelang duurt het wennen en wat kunt u verwachten?
• Recepten voor mensen zonder tanden — Zachte, voedzame gerechten die makkelijk te kauwen zijn.
• Tanden trekken voor een kunstgebit — Wat u kunt eten in de periode rond het trekken van uw tanden.
• Sporten met prothese — Pasvorm, gebitsbeschermers en drinken tijdens inspanning.