Kunstgebit zit los of past niet meer: oorzaken en oplossingen

Een kunstgebit dat los zit of niet meer past is een van de meest voorkomende klachten bij kunstgebitdragers. In het begin paste uw prothese perfect, maar na verloop van tijd merkt u dat het gebit begint te verschuiven, kantelen, drukplekken veroorzaakt of zelfs los klapt. Dat is niet alleen oncomfortabel, maar ook onzeker: u durft misschien niet meer vrijuit te lachen, te eten in gezelschap of een gesprek te voeren zonder dat u zich zorgen maakt over uw gebit.

Het goede nieuws is dat u niet hoeft te leren leven met een los of slecht passend kunstgebit. De oorzaak ligt vrijwel nooit bij het oorspronkelijke ontwerp, maar bij natuurlijke veranderingen in uw kaak. Voor elke oorzaak bestaat een passende oplossing. Hieronder bespreken wij waarom dit gebeurt, hoe u de signalen herkent, welke tijdelijke en structurele oplossingen er zijn en wanneer u bij Tandprotheticuspraktijk Dokman langs moet komen.

Past niet meer of zit los: is er verschil?

In de praktijk worden "mijn kunstgebit past niet meer" en "mijn kunstgebit zit los" vaak door elkaar gebruikt. De klachten overlappen grotendeels, maar er is een subtiel verschil. Bij een los kunstgebit gaat het vooral om beweging: de prothese verschuift, kantelt of klapt los. Bij een kunstgebit dat niet meer past spelen ook klachten als drukplekken, een veranderde beet en een "ingevallen" gezicht een rol, zelfs wanneer het gebit niet per se loszit.

Beide situaties hebben dezelfde onderliggende oorzaken, met botresorptie als belangrijkste factor. De oplossingen overlappen ook: rebasen, een nieuw kunstgebit of een klikgebit. Wij behandelen beide situaties hieronder samen.

Waarom gaat een kunstgebit los zitten of niet meer passen?

Een kunstgebit dat eerder goed paste maar nu losser zit of klachten geeft, heeft altijd een oorzaak. In de meeste gevallen gaat het om veranderingen in uw kaak of het kunstgebit zelf. Hieronder bespreken wij de belangrijkste redenen.

Botresorptie (kaakbotslinkt)

Dit is veruit de meest voorkomende oorzaak. Wanneer uw natuurlijke tanden en kiezen getrokken zijn, ontvangt het kaakbot geen stimulatie meer van de tandwortels. Het lichaam breekt het bot daarom langzaam af, een proces dat botresorptie heet. Door deze geleidelijke afbraak verandert de vorm van uw kaakwal en past het kunstgebit steeds minder goed. Dit proces gaat een leven lang door en versnelt soms na de eerste jaren.

Slijtage van het kunstgebit

Een kunstgebit is gemaakt van kunststof en kunsttanden. Deze materialen slijten na jarenlang dagelijks gebruik. De tanden worden vlakker, de beet verandert en het kunststof van de basis kan poreuzer worden. Een versleten kunstgebit sluit minder goed aan op uw kaak, waardoor het losser gaat zitten. Gemiddeld gaat een kunstgebit vijf tot acht jaar mee voordat vervanging nodig is.

Gewichtsverlies of gewichtstoename

Wanneer u flink afvalt of aankomt, verandert niet alleen uw lichaamsomvang maar ook het volume van het zachte weefsel in uw mond. Bij gewichtsverlies wordt het tandvlees dunner en slinkt de kaakwal, waardoor er ruimte ontstaat tussen het kunstgebit en de kaak. Bij gewichtstoename kan het weefsel juist opzwellen, waardoor het kunstgebit strakker of ongelijkmatig gaat zitten. Beide situaties kunnen ervoor zorgen dat uw kunstgebit minder stabiel zit.

Droge mond en medicijngebruik

Speeksel speelt een belangrijke rol bij de retentie van een kunstgebit. Het vormt een dunne laag tussen het gebit en het tandvlees die als zuigkracht werkt. Een droge mond, vaak veroorzaakt door medicijngebruik, bestraling of bepaalde aandoeningen, vermindert deze zuigkracht aanzienlijk. Het kunstgebit zit daardoor losser, ook al is de pasvorm nog goed.

Signalen dat uw kunstgebit niet meer goed past of los zit

Soms gaat het langzaam en went u aan de verminderde pasvorm. Toch zijn er duidelijke signalen die erop wijzen dat uw kunstgebit niet meer goed zit:

• Het kunstgebit verschuift of kantelt tijdens het eten, vooral bij harder voedsel
• U heeft steeds meer kleefpasta nodig om het gebit op zijn plek te houden
• Er komen voedselresten onder het kunstgebit terecht
• U ervaart drukplekken, irritatie of pijnlijke plekken op het tandvlees
• Het kunstgebit maakt klapperende geluiden wanneer u praat of lacht
• Veranderd uiterlijk: doordat het kunstgebit lager op een geslonken kaak komt te zitten, kan uw gezicht een "ingevallen" uiterlijk krijgen. De lippen lijken dunner en de mondhoeken hangen.
• Veranderde beet: uw boven- en onderkunstgebit sluiten niet meer goed op elkaar aan. U bijt scheef of voelt dat de tanden anders op elkaar vallen.
• Moeilijker praten: u heeft moeite met bepaalde klanken, lispelt of merkt dat het kunstgebit tijdens het praten verschuift.
• Chronische irritatie: langdurig gebruik van een slecht passend kunstgebit kan leiden tot ontsteking, zwelling of zelfs schimmelinfecties van het tandvlees.
• U voelt zich onzeker in sociale situaties en vermijdt bepaalde activiteiten

Herkent u een of meerdere van deze signalen? Wacht dan niet te lang. Een los kunstgebit belast uw kaak ongelijkmatig, wat het proces van botresorptie kan versnellen. Hoe eerder u actie onderneemt, hoe meer opties u heeft.

Tijdelijke oplossingen voor een los kunstgebit

Soms heeft u een snelle oplossing nodig terwijl u wacht op een afspraak bij de tandprotheticus. Er zijn enkele middelen die tijdelijk verlichting kunnen bieden, maar het is belangrijk om te benadrukken dat dit geen structurele oplossingen zijn.

Kleefpasta

Kleefpasta is het meest gebruikte hulpmiddel bij een los kunstgebit. Een dun laagje aan de binnenzijde van uw prothese zorgt voor extra houvast. Als tijdelijke maatregel is kleefpasta acceptabel, maar wanneer u het dagelijks nodig heeft om uw kunstgebit op zijn plek te houden, is dat een duidelijk signaal dat de pasvorm niet meer in orde is. Langdurig gebruik van kleefpasta maskeert het onderliggende probleem en kan het zelfs verergeren.

Cushion liners (zachte tussenlagen)

Cushion liners zijn zachte, flexibele strips die u in de binnenzijde van uw kunstgebit legt. Ze vullen de ruimte op tussen het gebit en uw tandvlees en bieden daarmee extra grip en comfort. Ze zijn verkrijgbaar bij drogisterijen en kunnen uitkomst bieden als u korte tijd moet overbruggen. Net als kleefpasta zijn ze echter geen vervanging voor professionele aanpassing van uw kunstgebit.

Structurele oplossingen: rebasen, aanpassen, vernieuwen of klikgebit

Bij een kunstgebit dat los zit of niet meer past, zijn er vier hoofdoplossingen. Welke het beste bij u past, hangt af van de staat van uw kunstgebit en de mate van kaakverandering:

• Rebasen (opvullen): de binnenzijde van uw kunstgebit wordt opnieuw afgevormd. Geschikt wanneer de prothese zelf nog in goede staat is. Vaak dezelfde dag klaar.
• Aanpassing (bijslijpen): bij lokale drukplekken of een scheef element kan de tandprotheticus het gebit ter plekke aanpassen.
• Nieuw kunstgebit: bij ernstige slijtage, sterk afgesleten tanden of een prothese ouder dan zeven tot acht jaar is een nieuw kunstgebit vaak de beste keuze. Vergoed voor 75% vanuit de basisverzekering.
• Klikgebit: de definitieve oplossing voor een los ondergebit. Het kunstgebit klikt vast op twee of meer implantaten in de kaak.

Rebasen (opvullen): de structurele oplossing

Wanneer uw kunstgebit los zit door kaakveranderingen maar de prothese zelf nog in goede staat is, is rebasen (ook wel opvullen genoemd) de meest aangewezen oplossing. Bij het rebasen wordt de binnenzijde van uw kunstgebit volledig vernieuwd. De tandprotheticus neemt een nieuwe afdruk van uw kaak en het tandtechnisch laboratorium brengt een nieuwe laag kunststof aan die perfect aansluit op de huidige vorm van uw kaakwal.

Het grote voordeel van rebasen is dat uw vertrouwde kunstgebit behouden blijft. De tanden, de beet en het uiterlijk veranderen niet. Alleen de pasvorm wordt hersteld. De behandeling is doorgaans in één dag afgerond en wordt 100% vergoed vanuit de basisverzekering, zonder de eigen bijdrage van 25% die bij een nieuw kunstgebit geldt.

Gemiddeld is een rebase nodig twee tot drie jaar na plaatsing van een nieuw kunstgebit, maar dit kan per persoon sterk verschillen. Regelmatige controle bij onze praktijk helpt om het juiste moment te bepalen.

Wanneer is een nieuw kunstgebit nodig?

Rebasen is niet altijd voldoende. In sommige situaties is een nieuw kunstgebit de betere keuze. Dat geldt met name wanneer:

• Uw kunstgebit ouder is dan zeven tot tien jaar en de materialen versleten zijn
• De tanden sterk versleten, verkleurd of beschadigd zijn
• De beet (occlusie) veranderd is en niet meer correct is
• Het kunstgebit meerdere keren gerepareerd is en de structuur verzwakt is
• U al eerder een rebase heeft gehad en het kunstgebit opnieuw los zit

Een nieuw kunstgebit wordt met moderne materialen en technieken op maat gemaakt voor uw huidige mondsituatie. Het wordt voor 75% vergoed vanuit de basisverzekering; u betaalt een eigen bijdrage van 25%. Wij adviseren u altijd eerlijk of een rebase volstaat of dat een nieuw gebit de betere keuze is.

Klikgebit: de definitieve oplossing voor een los ondergebit

Vooral in de onderkaak is een los kunstgebit een veelvoorkomend probleem. Anders dan in de bovenkaak is er bij de onderkaak geen gehemelte dat voor zuigkracht zorgt. Het onderkunstgebit heeft daardoor van nature minder houvast. Voor veel mensen is dit een bron van dagelijkse frustratie, ongeacht of het kunstgebit nieuw of gerebaset is.

Een klikgebit biedt hier een definitieve oplossing. Bij een klikgebit worden twee of meer implantaten in de kaak geplaatst, waarop het kunstgebit vastklikt. Het resultaat is een gebit dat rotsvast zit, niet kan verschuiven en waarmee u weer alles kunt eten en doen. In ons artikel over het verschil tussen een kunstgebit en een klikgebit leest u meer over de voor- en nadelen van beide opties.

Wanneer naar de tandprotheticus?

Zit uw kunstgebit losser dan voorheen, of heeft u het idee dat het niet meer goed past? Dan is het verstandig om een afspraak te maken bij de tandprotheticus. U heeft daarvoor geen verwijzing nodig van uw tandarts. Bij onze praktijk in Sleeuwijk kunt u terecht voor een controle van uw kunstgebit. Wij beoordelen de pasvorm, bekijken de staat van uw kaak en adviseren u over de beste oplossing, of dat nu een rebase, een nieuw kunstgebit of een klikgebit is.

Maak vooral niet de fout om te lang te wachten of te wennen aan een los kunstgebit. Vroeg ingrijpen is goedkoper, eenvoudiger en beter voor uw kaakgezondheid. Neem vandaag nog contact met ons op via het contactformulier of bel ons op 0183-302257. Wij helpen u graag naar een kunstgebit dat weer stevig en comfortabel zit.

Veelgestelde vragen

Gerelateerde artikelen