Kunstgebit Bovenkaak: Alles Wat U Moet Weten

Een volledige prothese voor de bovenkaak vervangt alle tanden en kiezen in de bovenkaak en blijft op zijn plaats door zuigkracht op het gehemelte. De prothese is uitneembaar, wordt op maat gemaakt en valt onder de basisverzekering. Een gehemelteplaat is daarbij technisch noodzakelijk; alleen implantaten kunnen die functie overnemen.

Als u alle tanden in de bovenkaak mist of moet laten trekken, is een kunstgebit bovenkaak de meest gekozen oplossing. Een volledige bovenprothese herstelt zowel het uiterlijk als de kauwfunctie en geeft u weer de mogelijkheid om onbezorgd te lachen, eten en spreken. Toch leven er bij veel mensen vragen: hoe blijft zo'n gebit zitten? Doet het pijn? En wat zijn de ervaringen van anderen?

Hieronder behandelen wij alle veelgestelde vragen over een kunstgebit in de bovenkaak. Van de werking en pasvorm tot het wenproces, de kosten en de ervaringen van patienten. Zo weet u precies wat u kunt verwachten.

Wat is een bovenprothese?

Een bovenprothese, ook wel een volledig kunstgebit bovenkaak genoemd, is een uitneembare prothese die alle tanden in de bovenkaak vervangt. De prothese bestaat uit een kunststof basis in de kleur van uw tandvlees, waarop kunsttanden zijn bevestigd. Het kenmerkende van een bovenkunstgebit is dat de basis het volledige gehemelte (het verhemelte) bedekt.

Deze gehemelteplaat is geen esthetische keuze, maar een technische noodzaak. Het gehemelte biedt een groot, glad oppervlak waartegen de prothese zich kan vastzuigen. Zonder dit contactoppervlak zou het kunstgebit onvoldoende houvast hebben. De bovenprothese wordt op maat gemaakt door een tandprotheticus en sluit nauwkeurig aan op uw kaakrand en gehemelte, zodat er een luchtdichte afsluiting ontstaat.

Soorten kunstgebit voor de bovenkaak

Er zijn vier hoofdvormen van een kunstgebit voor de bovenkaak. Welke bij u past, hangt vooral af van hoeveel eigen tanden u nog heeft en van de vorm van uw kaakrand. Onderstaande tabel zet ze naast elkaar.

Wat al deze vormen gemeen hebben, is dat de basis van acrylaat wordt gemaakt en de kunsttanden per garnituur op kleur en vorm worden gekozen. De verschillen zitten in de manier waarop de prothese houvast krijgt.

Geen kiezen meer in de bovenkaak: wat zijn uw opties?

Mist u alleen de kiezen in de bovenkaak en staan de voortanden er nog, dan is een gedeeltelijke prothese of frameprothese meestal de eerste keuze. Die steunt op uw eigen tanden en laat het grootste deel van het gehemelte vrij. Pas wanneer de resterende tanden niet meer te behouden zijn, komt een volledige bovenprothese in beeld.

Veel mensen stellen die stap jarenlang uit. Zonder kiezen kunt u immers nog wel eten, alleen anders: u kauwt met de voortanden of aan een kant. Dat heeft gevolgen. De voortanden zijn niet gebouwd op maalkracht en slijten of gaan wijken, de resterende kiezen in de onderkaak groeien langzaam uit hun kas omdat er geen tegendruk is, en de kaakwal op de plek van de ontbroken kiezen slinkt gestaag verder. Hoe langer u wacht, hoe minder houvast een latere prothese heeft.

Laat daarom bij het verlies van de eerste kiezen beoordelen wat verstandig is. Wij bekijken tijdens een consult de stand van uw resterende tanden, de hoogte van uw kaakwal en uw beet, en bespreken of aanvullen nu of pas later zinvol is. Ontbreken de kiezen in beide kaken, lees dan ook wat dat betekent voor uw ondergebit.

Hoe blijft een bovenkunstgebit zitten?

Een van de meest gestelde vragen is: hoe blijft een kunstgebit in de bovenkaak eigenlijk op zijn plaats? Het antwoord ligt in het zuigeffect. Wanneer een bovenprothese goed aansluit op het gehemelte, ontstaat er tussen het kunststof en het slijmvlies een dun laagje speeksel. Dit speekselfilmpje werkt als een soort vacuumzuiger: het houdt de prothese op zijn plaats door onderdruk.

De kwaliteit van deze zuigkracht hangt af van verschillende factoren:

• Nauwkeurige pasvorm: De prothese moet perfect aansluiten op de kaakrand en het gehemelte. Elke millimeter lucht die ertussen komt, vermindert de zuigkracht.
• Voldoende speeksel: Het speekselfilmpje is essentieel voor het zuigeffect. Een droge mond vermindert de hechting aanzienlijk.
• Vorm van de kaakrand: Een brede, gelijkmatige kaakrand biedt meer houvast dan een smalle, onregelmatige kaak die door botresorptie is afgenomen.
• Oppervlakte van het gehemelte: Hoe groter het contactoppervlak, hoe sterker de zuigkracht. Daarom bedekt een bovenprothese het volledige gehemelte.

Een goed passend bovenkunstgebit blijft bij de meeste mensen uitstekend zitten, ook tijdens het eten en spreken. Precisiepassing is hierbij het sleutelwoord. Daarom is het belangrijk dat uw prothese wordt gemaakt door een ervaren tandprotheticus die de tijd neemt voor een nauwkeurige afdruk en meerdere paspunten.

Bovenkaak vs onderkaak: waarom een bovenprothese beter zit

Veel mensen zijn verrast als ze horen dat een kunstgebit in de bovenkaak doorgaans veel beter zit dan een kunstgebit in de onderkaak. Dat klinkt misschien onlogisch, maar er is een eenvoudige verklaring: het gehemelte.

Een bovenprothese heeft het grote, vlakke gehemelte als extra oppervlak om zich op vast te zuigen. Dit biedt een stabiele, betrouwbare retentie. De onderkaak mist dit voordeel volledig. Een onderprothese rust uitsluitend op de smalle kaakrand, zonder de mogelijkheid van zuigkracht op een groot oppervlak. Bovendien maakt de tong het leven voor een onderprothese extra lastig: elke tongbeweging duwt tegen het gebit en kan het verschuiven.

Dit is ook de reden waarom een klikgebit op implantaten vaker wordt toegepast in de onderkaak: daar is de noodzaak voor extra houvast het grootst. Een goed gemaakte bovenprothese functioneert bij de meeste patienten prima zonder implantaten, puur op zuigkracht. Meer over de specifieke uitdagingen van de onderkaak leest u in ons artikel over het kunstgebit onderkaak.

Wennen aan een bovenkunstgebit

Een nieuw bovenkunstgebit vergt altijd een gewenningsperiode. Het gehemelte wordt volledig bedekt door de prothese, en dat voelt in het begin onwennig. Uw mond moet zich aanpassen aan de aanwezigheid van het kunststof, en dat gaat niet van de ene op de andere dag. De meeste patienten hebben twee tot zes weken nodig om volledig te wennen.

De meest voorkomende ervaringen in de wenperiode:

• Verminderd smaakgevoel: Het gehemelte speelt een rol bij het proeven. Doordat het bedekt is, ervaart u in het begin minder smaak. Dit went geleidelijk doordat uw tong de taak gedeeltelijk overneemt.
• Spraakverandering: De tong kan het gehemelte niet meer direct raken, waardoor bepaalde klanken anders klinken. Door hardop te oefenen went dit snel.
• Vol gevoel in de mond: De gehemelteplaat neemt ruimte in. Dit oncomfortabele gevoel verdwijnt naarmate uw mond went aan de prothese.
• Lichte kokhalsneiging: Sommige mensen ervaren dit doordat de prothese het achterste deel van het gehemelte raakt. Door regelmatig dragen went de kokhalsreflex af.

Wilt u uitgebreider lezen over de wenperiode? Bekijk ons artikel wennen aan een kunstgebit voor meer praktische tips en ervaringen.

Kunstgebit bovenkaak ervaringen

Hoe ervaren mensen het dagelijks leven met een bovenkunstgebit? De ervaringen die wij horen in onze praktijk in Sleeuwijk zijn overwegend positief, vooral nadat de wenperiode achter de rug is. Veel patienten geven aan dat ze verrast zijn door hoe stevig een goed passende bovenprothese zit. Het zuigeffect op het gehemelte biedt bij de meeste mensen voldoende houvast om onbezorgd te eten, spreken en lachen.

Tegelijkertijd zijn er ook eerlijke kanttekeningen. De gehemeltebedekking blijft voor sommige dragers oncomfortabel, met name het verminderde smaakgevoel en het volle gevoel in de mond. Patienten die hier veel last van ondervinden, kiezen soms voor een alternatief zoals een kunstgebit zonder gehemelteplaat. Wat vrijwel iedereen noemt, is de verandering in uiterlijk: de lip krijgt weer steun en het gezicht oogt voller. Benieuwd hoe ziet een kunstgebit eruit in de mond en daarbuiten? Hoe een natuurlijk uitziend kunstgebit tot stand komt, leest u op onze pagina over het resultaat. Lees ook onze uitgebreide pagina over kunstgebit ervaringen voor meer verhalen uit de praktijk.

Bovenkunstgebit zonder gehemelteplaat?

Een veelgestelde vraag is of een bovenkunstgebit ook zonder gehemelteplaat kan. Het korte antwoord: ja, maar niet zonder aanpassingen. Zonder de gehemelteplaat verliest een conventionele bovenprothese zijn zuigkracht en dus zijn houvast. Er is dan een andere vorm van retentie nodig.

De meest effectieve oplossing is een klikgebit op implantaten. Hierbij worden vier tot zes implantaten in de bovenkaak geplaatst waarop de prothese vastklikt. De implantaten nemen de retentiefunctie over, waardoor de gehemelteplaat volledig kan worden weggelaten. Het resultaat: een vrij gehemelte, volledig smaakgevoel, geen kokhalsreflex en een stevig zittend kunstgebit.

Wilt u weten of dit een optie voor u is? Lees ons uitgebreide artikel over een kunstgebit zonder gehemelteplaat met alle mogelijkheden, voor- en nadelen en kosten.

Kosten van een bovenkunstgebit

De kosten van een volledig kunstgebit voor de bovenkaak zijn afhankelijk van het type prothese en de gebruikte materialen. Het goede nieuws is dat een volledig kunstgebit onder de basisverzekering valt: 75% van de kosten wordt vergoed vanuit het basispakket, zonder dat u een aanvullende verzekering nodig heeft. Die 75% geldt uitsluitend voor een volledige prothese; een gedeeltelijk kunstgebit voor de bovenkaak zit voor volwassenen niet in de basisverzekering.

Uw eigen bijdrage bedraagt 25% van de totale kosten. Bij een aanvullende tandverzekering kan de eigen bijdrage nog lager uitvallen of zelfs geheel vervallen. Wij adviseren u altijd om vooraf uw vergoeding bij uw zorgverzekeraar na te vragen. Bekijk de actuele kunstgebit kosten voor een indicatie.

Bekijk ons volledige overzicht van prijzen en vergoedingen op de kostenpagina.

Wanneer moet een bovenkunstgebit vervangen worden?

Een kunstgebit gaat niet eeuwig mee. Gemiddeld is de levensduur van een bovenprothese vijf tot acht jaar, afhankelijk van de slijtage, het onderhoud en veranderingen in uw kaak. Na het verlies van tanden gaat de kaakrand namelijk langzaam slinken, een proces dat botresorptie wordt genoemd. Hierdoor past het kunstgebit na verloop van tijd minder goed en vermindert de zuigkracht.

Tekenen dat uw bovenkunstgebit aan vervanging of aanpassing toe is:

• Het kunstgebit zit losser dan voorheen of valt regelmatig los
• U heeft steeds vaker last van drukplekken of irritatie
• De kunsttanden zijn zichtbaar afgesleten of verkleurd
• U gebruikt steeds meer kleefpasta om het gebit op zijn plaats te houden
• Het kunststof is beschadigd, gescheurd of vervormd

Vervanging is niet altijd noodzakelijk. In veel gevallen kan een rebase (opvulling) de oplossing zijn. Bij een rebase wordt de binnenzijde van de prothese opnieuw aangepast aan de huidige vorm van uw kaakrand, waardoor de pasvorm en zuigkracht worden hersteld. Dit is een snellere en goedkopere ingreep dan een volledig nieuw kunstgebit. Wij beoordelen tijdens een controle welke optie voor u het beste is.

Gratis controle van uw bovenkunstgebit

Twijfelt u of uw bovenkunstgebit nog goed past? Of overweegt u een nieuw kunstgebit voor de bovenkaak? Bij Tandprotheticuspraktijk Dokman in Sleeuwijk kunt u terecht voor een gratis en vrijblijvend consult. Wij beoordelen de pasvorm van uw huidige prothese, bespreken uw wensen en adviseren u eerlijk over de mogelijkheden. U heeft geen verwijzing van uw tandarts nodig.

Met jarenlange ervaring in het vervaardigen van bovenprothesen weten wij precies waar het op aankomt: een nauwkeurige pasvorm, optimale zuigkracht en een natuurlijk uiterlijk. Elke prothese wordt individueel op maat gemaakt in ons eigen laboratorium, zodat het resultaat perfect aansluit bij uw mond en uw wensen.

Veelgestelde vragen over een kunstgebit bovenkaak