Overkappingsprothese — Tandprotheticuspraktijk Dokman

Niet iedereen die een kunstgebit nodig heeft, hoeft al zijn tanden en kiezen te verliezen. Soms zijn er nog enkele gezonde tandwortels aanwezig die als steunpunt kunnen dienen voor een prothese. In dat geval kan een overkappingsprothese een uitstekende oplossing zijn. Deze prothese wordt ook wel een overdenture genoemd en combineert de voordelen van een kunstgebit met de stabiliteit van eigen wortels of implantaten.

Ontdek wat een overkappingsprothese precies is, wanneer deze prothese geschikt is, welke voordelen het biedt en hoe het verschilt van een klikgebit. Ook bespreken wij de kosten en vergoedingsmogelijkheden.

Wat is een overkappingsprothese?

Een overkappingsprothese is een volledige, uitneembare prothese die over resterende steunpunten in de kaak heen valt. Die steunpunten zijn ofwel uw eigen tandwortels, ofwel implantaten in het kaakbot. In tegenstelling tot een volledig kunstgebit, dat alleen op het tandvlees en de kaakwal rust, heeft een overkappingsprothese dus vaste steunpunten die extra houvast bieden. Gaat het om eigen wortels, dan worden die eerst behandeld door de tandarts: ze worden tot net boven het tandvlees afgeslepen en van een wortelkap voorzien.

Welke van de twee varianten het wordt, hangt af van wat er nog in uw kaak staat — niet van een verschil in prothesevorm. De prothese zelf is in beide gevallen hetzelfde: volledig en uitneembaar. Het verschil zit in het steunpunt, en dat verschil bepaalt zowel het behandeltraject als de vergoeding.

De prothese heeft aan de binnenkant uitsparingen die precies over deze wortelkappen passen. Hierdoor klikt of rust de prothese op de wortels, waardoor deze steviger op zijn plaats blijft dan een conventioneel kunstgebit. Het principe is vergelijkbaar met dat van een klikgebit op implantaten, maar dan met behulp van eigen tandwortels.

In sommige gevallen worden de resterende wortels voorzien van een speciaal drukknopsysteem (attachment), waardoor de prothese daadwerkelijk vastklikt. In andere gevallen bieden de wortels vooral steun en stabiliteit zonder klikkoppeling. De tandprotheticus bepaalt samen met u welke oplossing het meest geschikt is voor uw situatie.

Wanneer is een overkappingsprothese geschikt?

Een overkappingsprothese is een goede optie wanneer u nog enkele gezonde tandwortels heeft die stevig genoeg zijn om als steunpunt te dienen. De tandarts of tandprotheticus beoordeelt of de resterende wortels geschikt zijn op basis van:

• De stevigheid van de wortel: de wortel moet voldoende stevig in het kaakbot verankerd zijn.
• De gezondheid van het tandvlees: het tandvlees rondom de wortels moet gezond zijn, zonder actieve ontstekingen.
• De positie in de kaak: de wortels moeten op strategische posities staan om optimale steun te bieden.

Een overkappingsprothese komt vaak in beeld wanneer een patient nog twee tot vier wortels heeft in de onder- of bovenkaak. In plaats van deze wortels te trekken, worden ze behouden en ingezet als fundament voor de prothese. Dit bespaart u een volledig tandeloze kaak en de bijbehorende botafname.

Voordelen van een overkappingsprothese

Een overkappingsprothese biedt een aantal belangrijke voordelen ten opzichte van een conventioneel volledig kunstgebit:

• Behoud van kaakbot: de resterende wortels stimuleren het kaakbot, waardoor botresorptie (botafname) aanzienlijk wordt vertraagd. Bij een volledig kunstgebit verdwijnt deze stimulatie en slinkt het kaakbot sneller.
• Betere retentie: doordat de prothese op de wortels steunt, zit deze steviger en verschuift minder tijdens eten en spreken.
• Minder botresorptie: omdat het kaakbot in stand gehouden wordt, past de prothese langer goed en is er minder snel een opvulling (rebase) nodig.
• Meer kauwkracht: de steunpunten zorgen voor een betere verdeling van de kauwkrachten, waardoor u comfortabeler kunt eten.
• Geen chirurgische ingreep nodig: in tegenstelling tot implantaten worden bij een overkappingsprothese op eigen wortels geen chirurgische ingrepen uitgevoerd.

Overkappingsprothese op implantaten

Zijn er geen bruikbare eigen wortels meer over, dan kan dezelfde prothesevorm op implantaten worden gedragen. De steunpunten zijn dan titanium implantaten in plaats van afgeslepen tandwortels; de prothese zelf blijft uitneembaar en werkt op precies dezelfde manier. Hiervoor is wel een chirurgische ingreep nodig, uitgevoerd door een kaakchirurg of implantoloog.

De prothese wordt daarbij op twee manieren gedragen: via een klikgebit met stegverbinding, waarbij een metalen staaf de implantaten onderling verbindt, of via losse drukknoppen of locators implantaten per implantaat. De steg verdeelt de kauwkrachten over alle implantaten en wordt daarom gekozen wanneer het kaakbot sterk is geslonken.

Overkappingsprothese bovenkaak en onderkaak

Het benodigde aantal steunpunten verschilt per kaak. In de bovenkaak is het bot zachter en poreuzer; bij een overkappingsprothese op implantaten zijn daar doorgaans 4 tot 6 implantaten nodig en wordt vaker voor een stegverbinding gekozen. Doordat de prothese door de implantaten wordt gedragen, kan het gehemelte in veel gevallen open blijven — dat verbetert smaak en draagcomfort merkbaar.

In de onderkaak is het bot compacter en volstaan minder steunpunten: doorgaans 3 tot 4 implantaten, of enkele eigen wortels wanneer die nog aanwezig en gezond zijn. Juist in de onderkaak is de winst het grootst, omdat een conventioneel ondergebit daar van nature het minste houvast heeft.

Overkappingsprothese vs. klikgebit

De termen overkappingsprothese en klikgebit worden soms door elkaar gebruikt, en dat is niet vreemd: strikt genomen is een klikgebit zelf een overkappingsprothese, namelijk de variant die over implantaten valt. In de dagelijkse praktijk bedoelt men met een overkappingsprothese meestal de variant op eigen tandwortels en met een klikgebit de variant op implantaten. Zo zetten wij ze hieronder ook naast elkaar; het verschil zit in de aard van de steunpunten:

In de praktijk is een overkappingsprothese op eigen wortels een tussenvorm: het biedt meer houvast dan een volledig kunstgebit, maar iets minder retentie dan een klikgebit op implantaten. Het grote voordeel is dat er geen chirurgische ingreep nodig is en dat het kaakbot beter behouden blijft. Wilt u meer weten over het klikgebit? Lees dan ons artikel over het klikgebit, of bekijk de uitgebreide vergelijking overkappingsprothese of klikgebit: wat past bij u?

Kosten en vergoeding

De kosten van een overkappingsprothese hangen af van verschillende factoren, zoals het aantal steunpunten, of er attachments (drukknopsystemen) gebruikt worden en de complexiteit van uw situatie. Over het algemeen liggen de kosten hoger dan een conventioneel kunstgebit, maar lager dan een klikgebit op implantaten, omdat er geen chirurgische ingreep nodig is.

Vergoeding op eigen wortels: 75%

Steunt uw overkappingsprothese op uw eigen natuurlijke tandwortels, dan valt de prothese onder dezelfde regeling als een gewoon volledig kunstgebit: de basisverzekering vergoedt 75% en u betaalt 25% wettelijke eigen bijdrage. Dat u nog eigen wortels heeft en uw kaak dus niet tandeloos is, staat die vergoeding niet in de weg. Voorwaarde is wel dat de prothese volledig is voor die kaak.

Let op de verankeringen: precisieverankeringen en telescoopkronen op de wortels, en de bijbehorende toeslag met techniekkosten, zitten niet in de basisverzekering en komen volledig voor eigen rekening. Bij deze variant betaalt u dus twee posten zelf: de 25% eigen bijdrage over de prothese en de volle kosten van de verankeringen. Vraag daarom altijd een begroting waarin die twee apart staan.

Vergoeding op implantaten: 90% tot 92%

Steunt de volledige prothese op implantaten, dan is de eigen bijdrage lager: 10% in de onderkaak (90% vergoed) en 8% in de bovenkaak (92% vergoed). Deze percentages liggen wettelijk vast en zijn bij elke zorgverzekeraar gelijk. De implantaten zelf en het chirurgische traject worden alleen vergoed wanneer er sprake is van een zeer ernstig geslonken tandeloze kaak, en daarvoor moet uw zorgverzekeraar vooraf een machtiging afgeven.

Is de prothese niet volledig voor die kaak — een gedeeltelijke overkappingsprothese naast eigen tanden die blijven staan — dan is er vanaf 18 jaar geen dekking uit de basisverzekering. U betaalt die kosten zelf, tenzij uw aanvullende tandartsverzekering een deel vergoedt; kijk daarvoor in uw polisvoorwaarden.

In alle gevallen geldt uw verplicht eigen risico van € 385 (2026) gewoon: alles wat de basisverzekering vergoedt telt mee voor die drempel. De eigen bijdrage en het eigen risico zijn twee verschillende dingen en komen naast elkaar voor. Heeft u het eigen risico dit jaar al opgemaakt met andere zorg, dan betaalt u alleen nog de eigen bijdrage.

Let ook op de voorbereidende behandelingen aan de wortels (het afslijpen en voorzien van wortelkappen). Die worden uitgevoerd door de tandarts en vallen onder de tandheelkundige vergoeding; of en in hoeverre ze vergoed worden, hangt af van uw aanvullende tandartsverzekering.

Bij onze praktijk ontvangt u vooraf een duidelijke kostenopgave, zodat u precies weet waar u aan toe bent. Wij informeren u ook over de vergoedingsmogelijkheden bij uw specifieke zorgverzekeraar. Zo komt u niet voor verrassingen te staan.

Overkappingsprothese bij Tandprotheticuspraktijk Dokman

Bij Tandprotheticuspraktijk Dokman in Sleeuwijk hebben wij ruime ervaring met het vervaardigen van overkappingsprothesen. Bekijk hoe de behandeling bij ons in Sleeuwijk verloopt, van intake tot nacontrole. Tijdens een gratis en vrijblijvend consult beoordelen wij of uw resterende wortels geschikt zijn als steunpunt en bespreken wij alle mogelijkheden met u. Indien nodig werken wij samen met uw tandarts voor de voorbereidende behandelingen aan de wortels.

Wij beschikken over een eigen laboratorium, waardoor wij uw prothese volledig in eigen huis vervaardigen. Dit garandeert korte lijnen, snelle aanpassingen en optimaal maatwerk. Wilt u weten of een overkappingsprothese iets voor u is? Neem dan vrijblijvend contact met ons op.

Veelgestelde vragen over de overkappingsprothese