Kunstgebit en slechte adem: oorzaken en oplossingen

Draagt u een kunstgebit en heeft u last van slechte adem? U bent niet de enige. Naar schatting ervaart een groot deel van de kunstgebitdragers in Nederland op enig moment problemen met een onaangename mondgeur, ook wel halitose genoemd. Het is een onderwerp waar veel mensen zich voor schamen en daardoor te lang mee rondlopen, terwijl de oplossing vaak eenvoudiger is dan u denkt.

Slechte adem bij een kunstgebit heeft vrijwel altijd een aanwijsbare oorzaak. Het kan liggen aan onvoldoende reiniging, een slecht passende prothese, een droge mond of onderliggende aandoeningen zoals prothese-stomatitis. Het goede nieuws: met de juiste kennis en aanpak kunt u het probleem in de meeste gevallen effectief verhelpen.

In dit uitgebreide artikel bespreken wij alle mogelijke oorzaken van een stinkend kunstgebit, geven wij u praktische tips voor dagelijkse reiniging en leggen wij uit wanneer een bezoek aan de tandprotheticus nodig is. Zodat u weer met vertrouwen een gesprek kunt voeren, zonder dat u zich zorgen maakt over kunstgebit lucht.

Oorzaken slechte adem bij kunstgebitdragers

Om slechte adem effectief te bestrijden, is het belangrijk om te begrijpen waardoor het ontstaat. Bij kunstgebitdragers zijn er verschillende factoren die een rol spelen. Vaak is het een combinatie van meerdere oorzaken tegelijk.

Onvoldoende reiniging van de prothese

De meest voorkomende oorzaak van slechte adem bij een kunstgebit is onvoldoende of onjuiste reiniging. Voedselresten die achterblijven op de prothese vormen een voedingsbodem voor bacterien. Deze bacterien produceren vluchtige zwavelverbindingen (VSC's), de stoffen die verantwoordelijk zijn voor de typische onaangename geur. Vooral de binnenkant van het kunstgebit (het deel dat op het tandvlees rust) wordt vaak onvoldoende gereinigd.

Poreus materiaal

Het kunststof (acrylaat) waarvan een kunstgebit is gemaakt, is van nature licht poreus. In de loop der tijd kunnen deze microscopisch kleine porieen bacterien, schimmels en geuren absorberen. Hoe ouder het kunstgebit, hoe meer het materiaal is aangetast en hoe moeilijker het wordt om de prothese volledig schoon te krijgen. Een kunstgebit dat ouder is dan vijf tot acht jaar heeft doorgaans een hogere concentratie aan bacterien in het materiaal. Meer hierover leest u in ons artikel over hoe lang een kunstgebit meegaat.

Slecht passend kunstgebit

Een kunstgebit dat niet goed past, veroorzaakt spleten tussen de prothese en het tandvlees. In deze ruimtes hopen voedselresten zich op die moeilijk te bereiken zijn bij het poetsen. Bovendien kan een slecht passend kunstgebit leiden tot irritatie van het tandvlees, wat de kans op infecties vergroot. Kaakbotverlies (resorptie) zorgt ervoor dat de pasvorm in de loop der jaren verslechtert, waardoor de prothese losser komt te zitten. Overweeg in dat geval een nieuw volledig kunstgebit te laten aanmeten voor een optimale pasvorm.

Droge mond (xerostomie)

Speeksel speelt een cruciale rol in de mondgezondheid. Het spoelt bacterien en voedselresten weg en bevat antibacteriele eiwitten die de groei van micro-organismen remmen. Veel kunstgebitdragers hebben last van een droge mond, zeker op oudere leeftijd of bij het gebruik van bepaalde medicijnen (zoals bloeddrukverlagers, antidepressiva of plaspillen). Een droge mond kan de slechte adem bij een kunstgebit aanzienlijk verergeren.

Prothese-stomatitis en schimmelinfecties

Prothese-stomatitis is een ontsteking van het tandvlees onder het kunstgebit, vaak veroorzaakt door de schimmel Candida albicans. Deze schimmelinfectie komt voor bij een aanzienlijk deel van de kunstgebitdragers en gaat gepaard met roodheid, zwelling en een onaangename geur. De schimmel gedijt bijzonder goed in de warme, vochtige omgeving onder een prothese, vooral wanneer het kunstgebit 's nachts niet wordt uitgedaan.

Overige oorzaken

Naast de hierboven genoemde factoren kunnen ook andere zaken bijdragen aan slechte adem bij kunstgebitdragers. Denk aan roken, bepaalde voedingsmiddelen (knoflook, ui, koffie), maag- en darmproblemen, sinusitis of tonsilstenen. Het is daarom belangrijk om bij aanhoudende klachten ook deze mogelijkheden te overwegen en zo nodig uw huisarts te raadplegen.

Bacterien en plaque op het kunstgebit

Op een kunstgebit vormt zich, net als op natuurlijke tanden, een biofilm: een dunne, kleverige laag van bacterien, schimmels en eiwitten uit het speeksel. Deze biofilm hecht zich binnen enkele uren aan het oppervlak van de prothese en is met het blote oog niet altijd zichtbaar. Wanneer de biofilm niet regelmatig wordt verwijderd, verhardt deze tot tandsteen (calculus), een harde aanslag die met gewoon poetsen niet meer te verwijderen is.

Onderzoek toont aan dat op een kunstgebit meer dan 100 verschillende soorten micro-organismen kunnen leven. De samenstelling van deze microflora verschilt per persoon en wordt beinvloed door factoren zoals de mondgezondheid, het dieet, medicijngebruik en de reinigingsgewoonten. Bepaalde bacteriesoorten produceren bij hun stofwisseling vluchtige zwavelverbindingen. Het zijn juist deze stoffen (waaronder waterstofsulfide en methylmercaptaan) die de kenmerkende rotte geur veroorzaken.

De binnenzijde van het kunstgebit, het ruwe oppervlak dat tegen het tandvlees aan ligt, is het meest vatbaar voor plaque-ophoping. Dit komt doordat dit oppervlak moeilijker te reinigen is en doordat de warme, vochtige omgeving ideaal is voor bacteriegroei. Daarnaast zijn de randen van het kunstgebit en eventuele krasjes of scheurtjes in het materiaal plekken waar bacterien zich graag vestigen.

Plaque op een kunstgebit is niet alleen een cosmetisch of geurgerelateerd probleem. De bacterien en schimmels in de biofilm kunnen ook leiden tot ontstekingen van het tandvlees (prothese-stomatitis), pijn en irritatie. In ernstige gevallen kan de infectie zich uitbreiden en de algehele gezondheid beinvloeden, met name bij ouderen of mensen met een verminderde weerstand.

Preventie en dagelijkse reiniging

De basis voor het voorkomen van slechte adem bij een kunstgebit is een goede dagelijkse reinigingsroutine. Met de juiste technieken en middelen houdt u uw prothese schoon, fris en vrij van schadelijke bacterien. In ons uitgebreide artikel over kunstgebit reinigen vindt u een compleet stappenplan. Hieronder de belangrijkste richtlijnen.

Stap-voor-stap reinigingsroutine

• Spoelen na elke maaltijd: neem uw kunstgebit uit en spoel het af onder stromend (lauw) water om losse voedselresten te verwijderen. Vermijd heet water, dit kan de prothese vervormen.
• Twee keer per dag poetsen: gebruik een speciale protheseborstel (geen gewone tandenborstel) om alle oppervlakken van het kunstgebit grondig te reinigen. Besteed extra aandacht aan de binnenzijde en de randen. Gebruik een mild reinigingsmiddel of gewoon water; nooit schurende tandpasta.
• Wekelijks weken: leg uw kunstgebit minimaal een keer per week in een reinigingsoplossing (bruistablet) om hardnekkige bacterien en aanslag te verwijderen. Laat het minimaal 15 minuten tot een nacht weken volgens de gebruiksaanwijzing.
• Mond reinigen: poets ook uw tandvlees, tong en gehemelte met een zachte tandenborstel. Dit verwijdert bacterien die op het mondslijmvlies achterblijven en vermindert de kans op prothese-stomatitis en slechte adem.
• 's Nachts uitdoen: doe uw kunstgebit voor het slapen uit en bewaar het in een schoon bakje met koud water. Dit geeft uw tandvlees rust en voorkomt dat het warme, vochtige milieu onder de prothese een broedplaats wordt voor bacterien.

Welke producten wel en niet gebruiken?

Gebruik nooit gewone tandpasta om uw kunstgebit te reinigen. Tandpasta bevat schurende deeltjes die het kunststof oppervlak beschadigen en microscopische krasjes veroorzaken. In deze krasjes nestelen zich bacterien die moeilijk te verwijderen zijn. Gebruik ook geen bleekmiddel, kokend water of agressieve schoonmaakmiddelen. Kies voor een reinigingsmiddel dat speciaal is ontwikkeld voor gebitsprotheses, of gebruik een mild afwasmiddel in combinatie met een protheseborstel.

Professionele reiniging bij de tandprotheticus

Hoe goed u uw kunstgebit thuis ook reinigt, er blijft altijd een residu aan bacterien en aanslag achter dat met een gewone borstel niet te verwijderen is. Daarom is het belangrijk om uw prothese regelmatig professioneel te laten reinigen door een tandprotheticus. Dit wordt aanbevolen minimaal een keer per jaar, maar bij gevoeligheid voor slechte adem of prothese-stomatitis kan een halfjaarlijkse reiniging zinvol zijn.

Bij een professionele reiniging wordt uw kunstgebit grondig gereinigd in een ultrasoon reinigingsapparaat. Dit apparaat maakt gebruik van hoogfrequente geluidsgolven die microscropisch kleine luchtbelletjes creeren. Deze belletjes imploderen op het oppervlak van de prothese en verwijderen zo zelfs hardnekkige plaque, tandsteen en verkleuring uit de kleinste porieen en naden. Het resultaat is een kunstgebit dat niet alleen schoner en frisser is, maar ook hygiënischer.

Tijdens het bezoek controleert de tandprotheticus ook de pasvorm van uw kunstgebit, de conditie van uw tandvlees en eventuele slijtage of beschadigingen aan de prothese. Zo worden problemen vroegtijdig gesignaleerd en kunt u verdere complicaties voorkomen. Een goed passend en schoon kunstgebit is de beste garantie tegen slechte adem.

Wanneer naar de tandprotheticus

In veel gevallen kunt u slechte adem bij een kunstgebit zelf verhelpen met een verbeterde reinigingsroutine. Maar er zijn situaties waarin professionele hulp nodig is. Maak een afspraak bij de tandprotheticus als u een of meer van de volgende signalen herkent:

• De slechte adem houdt aan ondanks dagelijkse grondige reiniging
• Uw tandvlees is rood, gezwollen of pijnlijk
• U ziet een witte laag of vlekken op uw gehemelte of tandvlees (mogelijk schimmelinfectie)
• Uw kunstgebit zit losser dan voorheen of past niet meer goed
• Er zit hardnekkige aanslag of tandsteen op uw prothese die u er niet af krijgt
• Uw kunstgebit is ouder dan vijf jaar en nog nooit professioneel gereinigd

Bij Tandprotheticuspraktijk Dokman in Sleeuwijk kunt u terecht voor een vrijblijvende controle van uw kunstgebit en mondgezondheid. Woont u in de regio Altena, Gorinchem of omstreken? Dan bent u van harte welkom in onze praktijk. Wij beoordelen de conditie van uw prothese, controleren uw tandvlees op ontstekingen en adviseren u over de beste aanpak om de slechte adem te verhelpen. Geen verwijzing nodig.

Tips voor frisse adem met kunstgebit

Naast een goede reinigingsroutine zijn er nog diverse aanvullende maatregelen die u kunt nemen om een frisse adem te behouden. Hieronder vindt u onze praktische tips.

Wilt u meer weten over het onderhoud van uw prothese? Lees dan ons uitgebreide artikel over kunstgebit reinigen voor een volledig stappenplan en productadvies.

Veelgestelde vragen over kunstgebit en slechte adem

Gerelateerde artikelen

Wilt u meer weten over de verzorging van uw kunstgebit en het voorkomen van veelvoorkomende klachten? Lees ook deze artikelen uit onze kennisbank: