Locator vs Drukknop: Bevestigingssystemen voor Uw Klikgebit
Een klikgebit klikt vast op implantaten, maar hoe precies? Er bestaan verschillende bevestigingssystemen met elk hun eigen voor- en nadelen. In dit artikel vergelijken wij het drukknopsysteem en het locator-systeem, zodat u samen met uw tandprotheticus de beste keuze kunt maken.
Tandprothetische Praktijk Dokman · Bijgewerkt maart 2026
Wat zijn bevestigingssystemen voor een klikgebit?
Een klikgebit is een uitneembare prothese die wordt vastgezet op implantaten in uw kaak. De verbinding tussen het implantaat en de prothese wordt gemaakt door een bevestigingssysteem, ook wel attachment genoemd. Dit systeem zorgt ervoor dat uw kunstgebit stevig op zijn plaats zit tijdens het eten, praten en lachen, maar tegelijkertijd eenvoudig door uzelf te verwijderen is voor reiniging.
Er bestaan drie hoofdtypen bevestigingssystemen: het drukknopsysteem (ball-attachment), het locator-systeem en de stegverbinding. In dit artikel richten wij ons op de twee meest toegepaste systemen — de drukknop en de locator — en leggen wij uit wanneer welk systeem de voorkeur verdient. Over de stegverbinding leest u meer in ons uitgebreide artikel over de stegverbinding.
Het drukknopsysteem (ball-attachment)
Het drukknopsysteem is het langst gebruikte bevestigingssysteem voor het drukknop klikgebit. Het principe is eenvoudig: op elk implantaat wordt een kleine metalen bol (ball-abutment) geschroefd. In het kunstgebit zitten kunststof of metalen dopjes — de zogenaamde matrixjes — die precies over deze bol klikken, vergelijkbaar met een drukknoop op kleding.
Het drukknopsysteem wordt al tientallen jaren succesvol toegepast en is betrouwbaar en bewezen. De techniek is relatief eenvoudig, waardoor de kosten lager liggen dan bij sommige nieuwere systemen. Het nadeel is dat de bal-abutments relatief hoog boven het tandvlees uitsteken, wat in sommige situaties minder comfortabel kan zijn of minder ruimte biedt voor de prothese.
Daarnaast vereist het drukknopsysteem dat de implantaten redelijk parallel staan. Wanneer implantaten onder een grotere hoek ten opzichte van elkaar staan, kan het in- en uitnemen van de prothese lastiger worden en slijten de matrixjes sneller.
Het locator-systeem: nieuwer en lager profiel
Het locator klikgebit maakt gebruik van het LOCATOR-attachment, een nieuwer bevestigingssysteem dat speciaal is ontwikkeld om een aantal beperkingen van het drukknopsysteem op te lossen. In plaats van een bolvorm heeft het locator-abutment een laag, breed profiel dat nauwelijks boven het tandvlees uitsteekt.
Het lagere profiel biedt meerdere voordelen. Ten eerste is er meer ruimte beschikbaar voor het kunstgebit, waardoor de tanden steviger in de prothese kunnen worden geplaatst. Ten tweede is het systeem comfortabeler doordat er minder materiaal in de mond aanwezig is. Ten derde is het in- en uitnemen van het kunstgebit eenvoudiger, ook voor mensen met minder handvaardigheid.
Een belangrijk voordeel van het locator-systeem is dat het beter overweg kan met niet-parallelle implantaten. Waar het drukknopsysteem problemen kan geven bij implantaten die schuin staan, tolereert het locator-systeem hoekafwijkingen tot circa 40 graden. Dit maakt het locator-systeem bijzonder geschikt voor situaties waarin de botkwaliteit het niet toelaat om implantaten perfect parallel te plaatsen.
Stegverbinding als derde optie
Naast het drukknopsysteem en het locator-systeem bestaat er een derde bevestigingsmethode: de stegverbinding. Hierbij worden de implantaten onderling verbonden door een metalen staaf waarop de prothese met clips vastklikt. Een stegverbinding biedt het meeste houvast van alle systemen en is vooral geschikt voor complexere situaties, zoals de bovenkaak of bij sterk geslonken kaakbot.
Omdat de stegverbinding een wezenlijk ander systeem is, hebben wij hieraan een apart artikel over de stegverbinding gewijd. Daarin leest u uitgebreid hoe een steg werkt, wat de kosten zijn en wanneer deze optie de voorkeur verdient boven een drukknop of locator.
Vergelijking: locator vs drukknop vs stegverbinding
Onderstaande tabel geeft een helder overzicht van de belangrijkste verschillen tussen de drie bevestigingssystemen voor uw klikgebit.
| Kenmerk | Drukknop | Locator | Stegverbinding |
|---|---|---|---|
| Houvast | Goed | Goed tot zeer goed | Uitstekend |
| Onderhoud | Matrixjes vervangen (1–2 jaar) | Nylon inserts vervangen (1–2 jaar) | Clips vervangen + steg reinigen |
| Kosten (prothese) | Lager | Vergelijkbaar tot iets hoger | Hoger (steg op maat) |
| Levensduur systeem | Lang (bewezen techniek) | Lang (duurzaam ontwerp) | Zeer lang |
| Geschikt bij scheve implantaten | Beperkt | Goed (tot ca. 40°) | Niet van toepassing |
| Profiel (hoogte) | Hoger | Laag | Variabel |
| Gebruiksgemak | Goed | Zeer goed | Goed |
Welk systeem past bij welke situatie?
De keuze tussen een locator klikgebit en een drukknop klikgebit hangt af van meerdere factoren. Uw tandprotheticus en implantoloog beoordelen samen welk systeem het beste bij uw situatie past op basis van de volgende overwegingen:
- Stand van de implantaten: Staan uw implantaten niet helemaal parallel? Dan is het locator-systeem vaak de betere keuze vanwege de grotere hoektolerantie.
- Beschikbare ruimte: Bij weinig ruimte tussen kaak en prothese biedt het locator-systeem voordelen dankzij het lagere profiel.
- Handvaardigheid: Voor mensen die moeite hebben met het in- en uitnemen van hun prothese, is het locator-systeem vaak gemakkelijker in het dagelijks gebruik.
- Budget: Het drukknopsysteem is doorgaans de meest voordelige optie. Het locator-systeem is vergelijkbaar tot iets duurder.
- Maximale stabiliteit nodig: Wanneer u het allerhoogste houvast wenst, bijvoorbeeld in de bovenkaak, kan een stegverbinding de beste oplossing zijn.
Onderhoud van de bevestigingsdelen
Ongeacht welk bevestigingssysteem u heeft, de onderdelen die voor de retentie zorgen — matrixjes bij het drukknopsysteem en nylon inserts bij het locator-systeem — slijten door dagelijks gebruik. Dit is volkomen normaal. Gemiddeld moeten deze onderdelen elke 1 tot 2 jaar worden vervangen door uw tandprotheticus.
Het vervangen van matrixjes of locator-inserts is een snelle en eenvoudige handeling die tijdens een regulier bezoek kan plaatsvinden. Uw tandprotheticus verwijdert het versleten onderdeel en plaatst een nieuw exemplaar in uw prothese. De kosten hiervoor zijn beperkt en worden bij sommige aanvullende verzekeringen (deels) vergoed.
Het is belangrijk om niet te lang te wachten met het vervangen van versleten bevestigingsdelen. Wanneer de retentie afneemt, gaat uw klikgebit losser zitten. Dit vermindert niet alleen het draagcomfort, maar kan ook leiden tot overbelasting van de implantaten en irritatie van het tandvlees.
Tip: regelmatige controle
Laat uw klikgebit minimaal twee keer per jaar controleren bij uw tandprotheticus. Tijdens deze controle wordt de pasvorm beoordeeld, de conditie van de bevestigingsdelen gecontroleerd en het tandvlees rond de implantaten geinspecteerd. Maak een afspraak voor een gratis controle bij TPP Dokman.
Kosten en vergoedingen
De kosten voor een klikgebit worden bepaald door verschillende factoren: het type bevestigingssysteem, het aantal implantaten, het materiaal van de prothese en de complexiteit van uw situatie. Over het algemeen zijn de kosten van een drukknopsysteem en een locator-systeem vergelijkbaar, al kan het locator-systeem door de specifieke onderdelen iets duurder uitvallen.
De prothese zelf (het bovengedeelte) wordt voor 75% vergoed vanuit de basisverzekering. De implantaten en de abutments (bevestigingsdelen op de implantaten) vallen onder een andere vergoedingsregeling en worden in veel gevallen via de medisch-specialistische zorg vergoed. Uw eigen bijdrage is afhankelijk van uw zorgverzekering en aanvullende polis. Lees meer over de kosten van een klikgebit op onze kennisbankpagina.
Het periodiek vervangen van matrixjes of locator-inserts brengt beperkte kosten met zich mee. Bij onze praktijk bespreken wij vooraf alle kosten, zodat u niet voor verrassingen komt te staan.
Ons advies
Bij Tandprothetische Praktijk Dokman werken wij met zowel het drukknopsysteem als het locator-systeem. Beide systemen zijn betrouwbaar en bieden goed houvast voor uw klikgebit. De keuze hangt altijd af van uw persoonlijke situatie.
In de praktijk adviseren wij het locator-systeem steeds vaker, vooral wanneer de implantaten niet perfect parallel staan of wanneer er weinig ruimte beschikbaar is. Het lagere profiel en de grotere hoektolerantie maken het een veelzijdig en toekomstbestendig systeem. Maar ook het drukknopsysteem blijft een uitstekende en bewezen oplossing die in veel situaties prima voldoet.
Het belangrijkste is dat u goed geinformeerd bent voordat u een keuze maakt. Daarom nodigen wij u graag uit voor een vrijblijvend adviesgesprek. Wij beoordelen uw situatie, leggen de mogelijkheden uit en geven u een eerlijk en persoonlijk advies — zonder verplichtingen.
Meer lezen over het klikgebit
Wilt u meer weten over het klikgebit, de kosten of andere bevestigingssystemen? Lees verder op de onderstaande pagina's.
Persoonlijk advies over uw klikgebit
Wilt u weten welk bevestigingssysteem het beste bij uw situatie past? Maak een afspraak voor een kosteloos adviesgesprek bij TPP Dokman in Sleeuwijk. Wij beoordelen uw situatie, bespreken alle mogelijkheden en geven u een helder kostenplaatje. Vrijblijvend en zonder verplichtingen.